Islamic Law

Islamic Law

Codeology of the flow of conditions in contracts based on the principle of the rule of will

Document Type : Original Article

Authors
1 دانشگاه رضوی
2 Doctoral student. Razavi University of Islamic Sciences
Abstract
A condition option is a type of right to terminate a contract necessary for a certain period of time, which arises based on the consent and agreement of the will of the parties to the transaction in the form of a condition included in the contract, which is necessary for one of the parties or both or a third party. The extent of the option of the condition in the necessary contracts is one of the challenges that can be raised, which in Islamic jurisprudence includes criteria such as the combination between the possibility of abatement in the contract and the option of the condition, or the basis of the contract on the contract or the criterion of the duration of the contract. This diversity and difference among the rules and the lack of comprehensive rules to distinguish the mechanisms of the flow of conditions in contracts have been reflected in the legal texts of Iran and other Islamic countries, which makes it necessary to study this issue and reach a proper attitude. The results of the present article, which was carried out with a descriptive-analytical method, state that the condition option is a product of the agreement of the parties to the transaction, and the freedom of will is not absolute and is limited to the way that it does not contradict the book and the Sunnah and causes the analysis of haram or sanctions. Do not become halal. Also, it should not be against good morals and public order. Therefore, by focusing on the principle of sovereignty of the will, non-opposition to Sharia and the law, and considering the role of the nature and necessity of that contract, comprehensive and systematic rules can be presented for the flow of the condition option in contracts.
Keywords

Subjects


  1. ابن‌بابویه، محمد‌بن‌علی؛ من لایحضره‌الفقیه؛ انتشارات اسلامی، ۱۴۱۳ق.
  2. ‫ابن‌براج، عبدالعزیز‌بن‌نحریر؛ المهذب؛ مؤسسة النشرالإسلامی، ۱۴۰۶ق.
  3. ‫ابن‌رشد، محمد‌بن‌احمد؛ بدایة‌المجتهد؛ دارالحدیث، ۱۴۲۵ق.
  4. ‫ابن‌عابدین، محمدامین؛ حاشیة ردّالمحتار على الدرالمختار شرح تنویرالأبصار فی فقه مذهب‌الإمام أبی‌حنیفة النعمان؛ دارالفکر، ۱۴۲۱ق.
  5. ‫ابن‌قدامه، احمد‌بن‌حنبل؛ الکافی فی‌الفقه؛ دارالکتب العلمیه، ۱۴۱۴ق.
  6. ‫ابن‌قدامه، عبدالله‌بن‌احمد؛ المغنی؛ دار عالم‌الکتب، ۱۴۱۷ق.
  7. ‫ابواسحاق، ابراهیم؛ المهذب‌ فی‌ فقه‌ الإما‌م‌‌الشا‌فعی‌؛ مصطفی‌ البا‌بی‌ الحلبی‌ و أولاده، ۱۴۳۶ق‌.
  8. ‫احمد، محمدشریف؛ مصادرالإلتزام فی القانون‌المدنی؛ دارالثقافه، ۱۴۳۶ق.
  9. اراکى، محمدعلى‌؛ الخیارات؛ مؤسسه در راه حق، ۱۴۱۴ق‌.
  10. اردبیلى، احمد‌بن‌محمد؛ مجمع‌الفائدة والبرهان فی شرح إرشادالأذهان‌؛ قم: انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۰۳ق.
  11. ‫اصفهانی، محمدحسین؛ حاشیة المکاسب؛ أنوارالهدى‌، ۱۴۱۸ق.
  12. ‫امامی‌، حسن‌؛ حقوق‌ مدنی‌؛ اسلامیه، ۱۳۸۶.
  13. ‫انصاری، مرتضی؛ کتاب المکاسب؛ کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاریŠ، ۱۴۱۵ق.
  14. ‫بحرانی‌، یوسف‌بن‌‌احمد؛ الحدائق‌الناضرة فی أحکام العترةالطاهرة؛ [بی‌جا]: ۱۳۶۳.
  15. ‫بهوتى، حسن‌بن‌ادریس؛ الروض‌المربع شرح ذات‌المستقنع؛ دارالمؤید، ۱۴۱۷ق.
  16. ‫بیات، فرهاد و شیرین بیات؛ شرح جامع قانون مدنی؛ ارشد، ۱۳۹۲.
  17. ‫جبوری، یاسین محمد؛ الوجیز فی شرح القانون‌المدنی؛ دارالثقافه، ۲۰۱۱م.
  18. ‫جزیری، عبدالرحمن؛ الفقه علی مذاهب‌الأربعة؛ دارالکتب العلمیه، ‌۱۴۲۴ق.
  19. ‫حرّ عاملی، محمد‌بن‌حسن؛ تفصیل وسائل‌الشیعة إلی تحصیل مسائل‌الشریعة؛ مؤسسه آل‌البیت‰ لإحیاءالتراث، ۱۴۱۴ق.
  20. ‫حسون، طه غنی؛ الوجیز فى‌العقود المسماة؛المعارف، ۱۹۲۷م.
  21. حسینی روحانی، صادق؛ منهاج‌الفقاهه؛أنوارالهدى‌، ۱۴۲۹ق.
  22. ‫حلاشه، عبدالرحمن احمد؛ الوجیز فی شرح ‌القانون‌المدنی الأردنی؛ دار وائل للنشر، ۲۰۰۵م.
  23. حلّی (علامه حلّی)، حسن‌بن‌یوسف؛ إرشادالأذهان إلى أحکام‌الإیمان؛ قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1410ق.
  24. حلّی (‫علامه حلّی)، حسن‌بن‌یوسف؛ تذکرةالفقهاء؛ مؤسسه آل‌البیت‰ لإحیاءالتراث، 1414ق.
  25. حلّى (محقق حلّی)، نجم‌الدین جعفر‌بن‌حسن؛ شرائع‌الإسلام فی مسائل الحلال والحرام‌؛ مؤسسه اسماعیلیان‌، ۱۴۰۸ق.
  26. خمینى، سیدروح‌الله؛ تحریرالوسیلة؛ مؤسسه مطبوعات دارالعلم، [بی‌تا]. ‌
  27. خمینى، سیدروح‌الله؛ کتاب البیع؛ مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینىŠ، ۱۴۲۱ق.
  28. ‫روحانی قمی، محمد؛ المرتقی إلی‌الفقه الأرقی (الخیارات)؛ دارالجلی (مؤسسة الجلیل للتحقیقات الثقافیه)، ۱۴۱۳ق.
  29. ‫زحیلی، وهبة‌بن‌مصطفی؛ الفقه‌الإسلامی و أدلته؛ دارالفکر، ۲۰۱۱م.
  30. زهری، محمد؛ السراج‌الوهاج؛ دارالمعرفه، [بی‌تا].
  31. سبحانی، جعفر؛ المختار فی أحکام‌الخیار‌؛ مؤسسه امام صادق†، ۱۴۱۴ق‌.
  32. سبزواری، سیدعبدالأعلی؛ مهذّب‌الأحکام؛ مؤسسة المنار، ۱۴۱۳ق.
  33. ‫سرخسی، محمد‌بن‌احمد؛ المبسوط؛ دارالکتب العلمیه، ۱۴۲۱ق.
  34. سنهوری، عبدالرزاق احمد؛ الوسیط فی شرح القانون‌المدنی؛ دار إحیاء التراث‌العربی، [بی‌تا].
  35. ‫ش‍اف‍ع‍ی‌، م‍ح‍م‍دح‍س‍ن‌ اس‍م‍اع‍ی‍ل؛ الإنصاف فی معرفةالراجح من‌الخلاف علی مذهب‌الإمام أحمد‌بن‌حنبل؛ ج۱، دارالکتب العلمیه، ۱۴۱۸ق.
  36. ‫ضناوی، محمدامین؛ کشاف‌القناع عن متن‌الإقناع؛ ج1، عالم‌الکتب، ۱۴۱۷ق.
  37. طوسی، ابوجعفر محمد‌بن‌حسن؛ الإستبصار فیما إختلف من‌الأخبار‌؛ دارالکتب الإسلامیه، ۱۳۹۰ق.
  38. طوسى، ابوجعفر محمد‌بن‌حسن؛ تهذیب‌الأحکام؛ دارالکتب الإسلامیه، ۱۴۰۷ق.
  39. ‫عاملى، زین‌الدین‌بن‌على؛ مسالک‌الأفهام إلى تنقیح شرائع‌الإسلام، مؤسسة المعارف‌الإسلامیه، ۱۴۱۳ق.
  40. ‫عمرانی، ابوالحسین؛ البیان فی مذهب الإمام الشافعی؛ ج1، دارالمنهاج، 1421ق.
  41. ‫قاضی‌خان، حسن‌بن‌منصور؛ الفتاوى الهندیة فی‌ مذهب‌ الإما‌م‌الأعظم‌ أبی‌حنیفة‌ النعمان؛ دار صادر، 1411ق.
  42. ‫کاتوزیان، ناصر؛ قواعد عمومی قراردادها؛ گنج دانش، 1400.
  43. کرمی کلمتی، فرزاد و سیدمهدی دادمرزی «بررسی فقهی ـ حقوقی مبانی عدم‌جریان خیار شرط در پاره‌ای از عقود»، پژوهش‌های حقوقی؛ ش20، شهریور1400.
  44. ‫کلینی، محمد‌بن‌یعقوب؛ الکافی؛ المکتبة الإسلامیة للنشر والتوزیع، 1407ق.
  45. محقق داماد، سیدمصطفی؛ نظریه عمومی شروط و التزامات در حقوق اسلامیمرکز نشر علوم اسلامی، 1388.
  46. ‫مفید، محمدبن‌محمد؛ المقنعة؛ دارالمفید، 1414ق.
  47. مکی عاملی، محمد‌؛ الدروس‌الشرعیة فی فقه‌الإمامیة‌؛ قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۱۷ق.
  48. موسوی خویی، سیدابوالقاسم؛ مصباح‌الفقاهة؛ [بی‌جا]: [بی‌نا]، [بی‌تا].
  49. موسوی خویی، سیدمحمدتقى؛ الشروط أو الإلتزامات التبعیة فی‌العقود؛ دارالمورخ العربی، ۱۴۱۴ق.
  50. ‫موصلی، عبدالله‌بن‌محمود؛ الإختیار لتعلیل المختار، مطبعة االحلبی،
  51. مؤمن سبزواری (محقق سبزواری)، محمدباقر‌بن‌محمد؛ کفایة‌الأحکام‌؛ قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‌، ۱۴۲۳ق.
  52. نجفی ایروانی، على‌بن‌عبدالحسین؛ حاشیة المکاسب‌؛ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، ۱۴۰۶ق.
  53. ‫نجفی، محمدحسن؛ جواهرالکلام فی شرح الإسلام فی شرح شرائع‌الإسلام، مکتبة الإسلامیه، 1404ق.
  54. نراقی، مولى محمد‌بن‌احمد؛ مشارق‌الأحکام؛ کنگره نراقیین ملامهدى و ملااحمد، 1422ق.
  55. ‫نسفی، عبدالله‌بن‌احمد؛ البحرالرائق شرح کنزالدقائق (فی فروع الحنفیة)؛ دارالکتب العلمیه، 1418ق.
  56. ‫نووی، یحیی‌بن‌شرف؛ المجموع شرح المهذب؛ دارالفکر، 1417ق.
  57. ‫وزارت اوقاف کویت؛ الموسوعة الفقهیة؛ کویت: وزارة الأوقاف والشئون الإسلامیه، دار السلاسل، 1427ق.
  58. ‫یزدی، محمدکاظم‌بن‌عبدالعظیم؛ حاشیة المکاسب؛ اسماعیلیان، 1410ق.