Islamic Law

Islamic Law

the effect of informing on termination of marriage and return

Document Type : Original Article

Author
mohammad salehimazandarani
Member of the Department of Private Law, Faculty of Law, Qom University
10.22034/ilaw.2023.709546
Abstract
Based on extending conditions of validity of a contract (Article 190 of the Civil Code) to unilateral legal acts and also the criterion considered Article 191, termination of marriage and return to it, are formed with the expressed intention and consent; That is, the inner and outer will both. In contracts the announcement of the offer seems obvious; but in unilateral legal acts such as termination of marriage and return to it, what is the rule? In this article, we examine this question; Whenever one of the spouses terminates the marriage without informing the other party or returning to the redemption (fedyah) by wife without informing the other, and the time expires, are these unilateral legal acts valid or its effect depends on the information? In this analytical study based on the principles of jurisprudence, we conclude that although notification has no role in the conclusion of unilateral legal act, it does play a main role in its effectiveness
Keywords
Informing of unilateral legal act
termination of marriage
return to marriage
return to the redemption(fedyah)

Subjects

  1. ابن‌بابویه (شیخ صدوق)، محمد؛ عیون أخبارالرضا†، ج۱، چ۳، قم: کتاب جمکران وابسته به مسجد مقدس جمکران،
  2. ابن‌بابویه (شیخ صدوق)، محمد؛ من لایحضره‌الفقیه؛ ج3، قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1412ق.
  3. ابن‌قدامه، عبدالله؛ المغنی؛ ج5، چ۱، بیروت: دار إحیاء التراث‌العربی، 1405ق.
  4. اردبیلی، احمد؛ مجمع‌الفائده والبرهان؛ ج9، چ۲، قم: مؤسسه نشر اسلامی جامعه مدرسین، 1412ق.
  5. اسدی‌فرد، مهدی؛ «مطالعه تطبیقی قابلیت استناد قراردادها در حقوق ایران با نگاهی بر حقوق انگلیس»، ماهنامه کانون؛ ش130، تیر 1391، ص106ـ140.
  6. افتخاری، جواد؛ کلیات عقود و تعهدات؛ تهران: نشر میزان، 1382.
  7. امامی، سیدحسن؛ حقوق مدنی؛ ج2، چ۱۳، تهران: کتابفروشی اسلامیه، 1372.
  8. امامی نمینی، محمود؛ «بطلان یا صحت تعلیق در اعمال حقوقی»، مطالعات اسلامی؛ ش63، بهار 1383، ص11ـ48.
  9. انصاری، مرتضی؛ المکاسب، ج5، چ۷، بیروت: مجمع الفکرالإسلامی، 1427ق.
  10. ایزانلو، محسن و عباس میرشکاری؛ «عزل وکیل»، پژوهشنامه حقوق اسلامی، معارف و حقوق اسلامی؛ ش2، پاییز و زمستان 1388، ص53ـ85.
  11. بادینی، حسن و علی اسلامی فارسانی؛ «نقش انصاف در مسئولیت مدنی»، پژوهش‌های حقوق تطبیقی؛ ش3، پاییز 1392، ص25ـ45.
  12. بحرانی، یوسف؛ الحدائق‌الناضرة؛ تعلیقات محمدتقی ایروانی؛ ج22، چ۳، بیروت: انتشارات دارالضوء، 1413ق.
  13. بهبهانی، وحید؛ حاشیه مجمع‌الفائدة والبرهان؛ قم: مؤسسة العامة المجدد الوحید البهبهانی، 1417ق.
  14. توحیدی، محمدعلی؛ مصباح‌الفقاهة؛ تقریر درس آیت‌الله خویی؛ ج3، چ۲، قم: فقاهت، 1393.
  15. جبعی عاملی (شهید ثانی)، زین‌الدین؛ الروضةالبهیة فی شرح‌اللمعة الدمشقیة؛ ج2، بیروت: دار إحیاء التراث‌العربی، 1992م.
  16. جبعی عاملی (شهید ثانی)، زین‌الدین؛ مسالک‌الأفهام؛ ج1، چ۲، قم: مؤسسة المعارف الإسلامیه، 1421ق.
  17. جعفری لنگرودی، محمدجعفر؛ تأثیر اراده در حقوق مدنی؛ چ۳، تهران: گنج دانش، 1392.
  18. جعفری لنگرودی، محمدجعفر؛ دائرةالمعارف حقوق مدنی و تجارت؛ ج1، تهران: نشر بنیاد استاد، 1357.
  19. جعفری لنگرودی، محمدجعفر؛ دوره حقوق مدنی، حقوق تعهدات؛ چ۳، تهران: کتابخانه گنج دانش، 1378.
  20. جعفری لنگرودی، محمدجعفر؛ فلسفه حقوق مدنی (عناصر عمومی عقود)، ج1 و ۲، تهران: کتابخانه گنج دانش، ۱۳۸۰.
  21. حرّ عاملی، محمدبن‌حسن؛ وسائل‌الشیعة؛ ج۱ و ۹، قم: مؤسسة آل‌البیت‰ لإحیاءالتراث، 1412ق.
  22. حسنی مراغی، سیدعبدالفتاح؛ العناوین؛ ج2، قم: مؤسسة النشرالإسلامی، 1418ق.
  23. حسینی عاملی، محمدجواد؛ مفتاح‌الکرامة فی شرح قواعدالعلامة؛ ج7، قم: مؤسسة النشرالإسلامی، 1391.
  24. حلّی (فخرالمحققین)، محمد‌بن‌حسن؛ إیضاح‌الفوائد؛ ج2، قم: دفتر انتشارات اسلامی، 1387.
  25. حلّی (محقق حلّی)، جعفربن‌حسن؛ شرائع‌الإسلام فی مسائل‌الحلال والحرام؛ ج 1، چ۲، قم: مؤسسه اسماعیلیان، ۱۴۰۸ق.
  26. حلّى (علامه حلّی)، حسن‌بن‌یوسف‌بن‌مطهر؛ مختلف‌الشیعة فی أحکام‌الشریعة‌؛ ج2، چ۲، قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۱۳ق.
  27. دیانی، عبدالرسول؛ «موانع قانونی تحدیدکننده اراده مرد در طلاق»، ماهنامه دادرسی؛ ش22، مهر و آبان 1379، ص21ـ31.
  28. رفیعی، محمدتقی و کیوان شجاعی؛ «تأملی فقهی ـ حقوقی در شرط بنایی تعلیقی در ایقاعات»، پژوهشنامه حقوق وعلوم سیاسی، ش5، تابستان 1386، ص109ـ133.
  29. ره‌پیک، سیامک؛ «منع سوء استفاده از حق در نظریه‌های حقوقی و مفاهیم قرآنی»، مطالعات اسلامی؛ ش62، زمستان 1382، ص63ـ76.
  30. سابق، سید؛ فقه‌السنة؛ ج3، چ۳، بیروت: دارالکتاب العربی، 1397ق.
  31. شربینی، محمد؛ مغنی‌المحتاج؛ ج2، بیروت: دار إحیاء التراث‌العربی، 1377ق.
  32. شهیدی، مهدی؛ تشکیل قرادادها و تعهدات؛ چ۳ و ۵، تهران: مجد، 1388.
  33. صادقی، محسن؛ «نقد و تحلیل ماهیت حقوقی وصیت»، ماهنامه دادرسی؛ ش42، بهمن و اسفند ۱۳۸۲، ص80ـ83.
  34. صالحی مازندرانی، محمد و حانیه ذاکری‌نیا؛ «بررسی نقش ابراز اراده و روش‌های آن در ایقاع»، پژوهش‌های حقوق تطبیقی؛ ش4، زمستان 1394، ص97ـ122.
  35. صرامی، سیف‌الله؛ «قاعده فقهی نفی ظلم در قرآن کریم»، قرآن، فقه و حقوق اسلامی؛ ش12، ۱۳۹۹، ص27ـ55.
  36. صفار، محمدجواد؛ «تحلیل و توصیف ماهیت حقوقی تنفیذ عقد غیرنافذ»، تحقیقات حقوقی (یادنامه دکتر شهیدی)؛ پاییز و زمستان ۱۳۸۴، ص173ـ204.
  37. صفایی، سیدحسین و محمدرضا امیرمحمدی؛ «نظریه تضمن در اجرای حق شفعه و ارث خیار»، اندیشه‌های حقوقی؛ ش7، پاییز و زمستان 1383، ص47ـ58.
  38. صفایی، سیدحسین؛ دوره مقدماتی حقوق مدنی، قواعد عمومی قراردادها؛ ج2، چ۶، تهران: نشر میزان، 1387.
  39. طباطبایی، سیدعلی؛ ریاض‌المسائل فی بیان أحکام‌الشرع بالدلائل؛ ج2، قم: مؤسسة النشرالإسلامی التابعة لجماعة‌المدرسین، ۱۴۱۲ق.
  40. طباطبایی، سیدمحمدکاظم؛ تکملة العروةالوثقی؛ قم: مؤسسة النشرالإسلامی، ۱۳۷۶.
  41. طوسی، محمد‌بن‌حسن؛ المبسوط؛ ج4، چ۲، تهران: المکتبة المرتضویة لإحیاء آثار الجعفریه، ۱۳۸۸.
  42. عاملى (شهید اول)، محمد‌بن‌مکى؛ ‌القواعد والفوائد‌؛ ج1، قم: دفتر تبلیغات اسلامی، [بی‌تا].
  43. عسگری، جعفر؛ «اجازه در معامله فضولی با مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و مصر»، فصلنامه حقوقی گواه؛ ش8 و 9، زمستان ۱۳۸۵، ص27ـ32.
  44. علی‌اکبریان، حسنعلی؛ قاعده عدالت در فقه امامیه؛ قم: پژوهشگاه علوم وفرهنگ اسلامی، ۱۳۸۶.
  45. علی‌آبادی، علی؛ «قصد و رضا و تأثیر آن دو در تحقق عقد»، مقالات و بررسی‌ها؛ دفتر 71، تابستان 1381، ص149ـ165.
  46. غروی، علی؛ التنقیح فی شرح العروةالوثقی کتاب الطهارة؛ تقریرات درس آیت‌الله خویی؛ ج8، چ۲، قم: منشورات مدرسه دارالعلم، ۱۴۱۷ق.
  47. فلاح، محمدرضا و یوسف جمشیدی، ایمان دهقانی دهج؛ «تبیین نقش اعلان اراده در انشای ایقاعات»، آموزه‌های فقه مدنی؛ ش7، بهار ۱۳۹۲، ص147ـ162.
  48. قاسم‌زاده، سیدمرتضی؛ «وکالت بدون فسخ (وکالت بلاعزل و بدون استعفا)»، دیدگاه‌های حقوق قضایی؛ ش3، پاییز ۱۳۷۵، ص99ـ134.
  49. قمی (میرزای قمی)، ابوالقاسم؛ جامع‌الشتات فی أجوبةالسؤالات؛ ترجمه عیسی ولایی؛ ج3، تهران: دانشگاه تهران دانشکده حقوق و علوم سیاسی، ۱۳۸۱.
  50. کاتوزیان، ناصر؛ «وکالت ظاهری»، ماهنامه قضاوت؛ ش74، بهمن و اسفند 1390، ص37ـ39.
  51. کاتوزیان، ناصر؛ الزام‌های خارج از قرداد، ضمان قهری؛ ج1، چ۴، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1384.
  52. کاتوزیان، ناصر؛ حقوق مدنی، ایقاع، نظریه عمومی ـ ایقاع معین؛ چ۴، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1381.
  53. کاتوزیان، ناصر؛ فلسفه حقوق؛ ج2، چ۲، تهران: شرکت سهامی انتشار، ۱۳۸۰.
  54. کاتوزیان، ناصر؛ قواعد عمومی قراردادها؛ ج3، چ۸، تهران: ئشرکت سهامی انتشار، 1388.
  55. کاظمى خراسانى، محمدعلى؛ فوائدالاُصول‌؛ تقریرات محمدحسین‌ نائینى؛ قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۳۷۶.
  56. گرجی، ابوالقاسم؛ «اصل صحت عمل غیر»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران؛ ش28، ۱۳۷۲، ص91ـ116.
  57. مجلسی، محمدباقر؛ بحارالأنوار؛ ج5 و 67، بیروت: مؤسسة الوفاء، ۱۴۰۳ق.
  58. محقق داماد، سیدمصطفی؛ حقوق قراردادها در فقه امامیه؛ ج2، تهران: چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، ۱۳۷۹.
  59. محقق کرکی (محقق ثانی)، علی‌بن‌حسین؛ جامع‌المقاصد فی شرح القواعد؛ ج1، قم: انتشارات مهر، ۱۴۱۱ق.
  60. مظاهری، معصومه و آل‌اسحاق خوئینی؛ «قاعده فقهی حقوقی انصاف»، پژوهش‌های فقه و حقوق اسلامی (فقه و مبانی حقوق اسلامی)؛ ش27، بهار 1391، ص135ـ164.
  61. موسوی، سیدصادق و سعید سیدحسینی؛ «تحلیل فقهی ضمانت اجرای وکالت بدون فسخ و تطبیق آن با آرای امام خمینیŠ»، پژوهش‌نامه متین؛ ش58، بهار۱۳۹۲، ص115ـ136.
  62. مهدوی، سیدمحمدهادی؛ «بررسی اجمالی نقش قبض در عقود عینی»، مجله فقه و مبانی حقوق؛ ش8، تابستان ۱۳۸۶، ص125ـ148.
  63. نجفی، محمدحسن؛ جواهرالکلام؛ ج22، تهران: دارالکتب الإسلامیه، ۱۳۸۶.
  64. نراقی، احمد؛ عوائدالأیام؛ قم: بوستان کتاب، 1375.
  65. نقیبی، سیدابوالقاسم؛ «سوء استفاده از حق در حقوق خانواده ازمنظر فقه امامیه و حقوق ایران»، فقه و حقوق خانواده؛ ش47، پاییز و زمستان ۱۳۸۶، ص38ـ60.
  66. نوین، پرویز؛ حقوق مدنی 3 (در عقود و تعهدات به‌طور کلی)، انعقاد و انحلال قراردادها؛ تهران: انتشارات تدریس، ۱۳۸۴.
  67. واعظ حسینى بهسودى، محمدسرور؛ مصباح‌الأصول «مباحث الفاظ» (تقریرات درس آیت‌الله خوییŠ)؛ ج1، قم: مکتبة داوری، 1422ق.