حقوق اسلامی

حقوق اسلامی

نقد دیدگاه کلبرگ در باره ولد زنا بر اساس حقوق جزای امامیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
محمدرضا ظفری
حقوق جزا و جرمشناسی ، دانشگاه پیام نور
چکیده
به اقتضای اصل شخصی بودن مجازات ها، عمل والدین زنا کار نباید تأثیری در وضعیت ولد زنا داشته باشد، ولی شیعه شناس معاصر اتان کلبرگ احکام کیفری ولد زنا را استثنایی بر این اصل دانسته، به دسته ای از روایات و آراء فقهای امامیه استدلال نموده است. در این مقاله، برای نخستین بار تلاش می شود نا با روش توصیفی - تحلیلی، ادله استنادی نویسنده بررسی گردد. در پاسخی اجمالی، روایات مذکور برغم وفور، به دلیل ضعف سند و متن، از نظر مشهور فقهاء به دلیل تعارض با ادله دال بر اختیار و عدل الهی رد شده اند. همچنین، نویسنده با وجود تتبع بسیار در منابع فقهی، قلمرو بررسی خود را تنها منحصر به چند تن از قدما نموده است و همین، نظریه وی را در تعارض با مشهور فقهای امامیه و تبعا قانون مجازات اسلامی قرار می دهد، زیرا در این دو، اصل شخصی بودن مذکور بلا استثناء در مورد ولد مشروع و نامشروع جاری می شود. علاوه بر این، احکام کیفری ولد زنا در فقه امامیه بیشتر ناظر به مرحله تشریع و ثبوت است، ولی نویسنده آن ها را در مقام احراز و اثبات نگریسته است و البته اینها تنها شمه ای از نارسایی تحقیق اوست.
کلیدواژه‌ها
"ولد زنا"
"فقه"
" کلبرگ"
" مجازات"
  1. آقایی‌نیا، حسین؛ جرایم علیه اشخاص (شخصیت معنوی)؛ چ6، تهران: میزان، 1392.
  2. ابن‌ابی‌جمهور، محمد‌بن‌زین‌الدین؛ عوالی‌اللئالی العزیزیة فی‌الأحادیث الدینیة؛ قم: دارالسیدالشهداء للنشر، 1405ق.
  3. ابن‌بابویه، محمد‌بن‌على؛ الخصال؛ قم: جامعه مدرسین، 1362.
  4. ابن‌بابویه، محمد‌بن‌على؛ ثواب‌الأعمال و عقاب‌الأعمال؛ چ2، قم: دارالشریف، 1406ق.
  5. ابن‌بابویه، محمد‌بن‌على؛ من لایحضره الفقیه؛ چ2، قم: جامعه مدرسین، 1413ق.
  6. ابن بابویه، محمد بن علی، الخصال؛ ترجمه وشرح یعقوب جعفری چ2، قم: نسیم کوثر، 1382.
  7. اصفهانی (فاضل هندى)، محمد‌بن‌حسن؛ کشف‌اللثام والإبهام عن قواعدالأحکام؛ قم: دفتر انتشارات اسلامی، 1416ق.
  8. انصارى، مرتضى؛ کتاب الطهارة؛ قم: کنگره جهانى بزرگداشت شیخ اعظم انصارى، 1415ق.
  9. انصاری، مرتضی؛ القضاء والشهادات؛ قم: کنگره جهانى بزرگداشت شیخ اعظم انصارى، 1415ق.
  10. بروجردى، آقاحسین؛ جامع أحادیث‌الشیعة؛ تهران: انتشارات فرهنگ سبز، 1386.
  11. جواد تبریزى، على؛ استفتائات جدید؛ [بی‌جا]: [بی‌نا]، [بی‌تا].
  12. حرّ عاملى، محمد‌بن‌حسن؛ هدایةالأمة إلى أحکام‌الأئمة‰؛ مشهد: آستان الرضویة، 1414ق.
  13. حرّ عاملى، محمد‌بن‌حسن؛ وسائل‌الشیعة؛ قم: مؤسسه آل‌البیت‰، 1419ق.
  14. حسینى حائرى، سیدکاظم؛ القضاء فی‌الفقه الإسلامی؛ قم: مجمع اندیشه اسلامى، 1415ق.
  15. حسینی عاملى، سیدجواد‌بن‌محمد؛ مختلف‌الشیعة فی أحکام‌الشریعة؛ چ2، قم: دفتر انتشارات اسلامى، 1413ق.
  16. حسینی عاملى، سیدجواد‌بن‌محمد؛ مفتاح‌الکرامة فی شرح قواعدالعلاّمة؛ بیروت: دار إحیاء التراث‌العربی، [بی‌تا].
  17. حلّی (فخرالمحققین)، محمد‌بن‌حسن‌بن‌یوسف؛ إیضاح‌الفوائد فی شرح مشکلات القواعد؛ قم: مؤسسه اسماعیلیان، 1387.
  18. حلّی (محقق حلّى)، نجم‌الدین جعفر‌بن‌حسن؛ شرائع‌الإسلام فی مسائل الحلال والحرام؛ چ2، قم: مؤسسه اسماعیلیان، 1408ق.
  19. سید مرتضى، علی؛ الإنتصار فی إنفرادات الإمامیة؛ قم: دفتر انتشارات اسلامى، 1415ق.
  20. سید مرتضى، علی؛ رسائل الشریف‌المرتضى؛ قم: دارالقرآن‌الکریم، 1405ق.
  21. شبّر، سیدعبدالله؛ حق‌الیقین فی معرفة أصول‌الدین؛ چ2، قم: أنوارالهدی، 1424ق.
  22. صدر، سیدرضا؛ الإجتهاد والتقلید؛ قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم، 1420ق.
  23. طباطبایى حکیم، سیدمحسن؛ مستمسک العروةالوثقى؛ قم: مؤسسة دارالتفسیر، 1416ق.
  24. طباطبایى یزدى، سیدمحمدکاظم؛ تکملة العروةالوثقى؛ قم: کتابفروشى داورى، 1414ق.
  25. طباطبایى، سیدمحمدحسین؛ المیزان فی تفسیرالقرآن؛ ترجمه سیدمحمدباقر موسوى همدانى؛ چ5، قم: دفتر انتشارات اسلامی، 1374.
  26. طوسى، ابوجعفر محمد‌بن‌حسن؛ تهذیب‌الأحکام؛ تصحیح حسن موسوی خرسان؛ چ4، تهران: دارالکتب الإسلامیه، 1407ق.
  27. عاملی (شهید ثانى)، زین‌الدین‌بن‌على؛ مسالک‌الأفهام إلى تنقیح شرائع‌الإسلام؛ قم: مؤسسة المعارف‌الإسلامیه، 1413ق.
  28. فاضل لنکرانى، محمد؛ جامع‌المسائل؛ قم: انتشارات امیر قلم، 1425ق.
  29. فهرى زنجانی، احمد؛ ترجمه و شرح الخصال ابن‌بابویه؛ تهران: علمیه اسلامیه، [بی‌تا].
  30. قطب‌الدین راوندى، سعید‌بن‌هبةالله؛ قصص‌الأنبیاء†؛ ترجمه غلامرضا عرفانیان یزدی؛ مشهد: دفتر انتشارات اسلامی، [بی‌تا].
  31. کلینى، محمد‌بن‌یعقوب؛ الکافی؛ تصحیح علی‌اکبر غفاری و محمد آخوندی؛ چ4، تهران: دارالکتب الإسلامیه، 1407ق.
  32. کمپانى اصفهانى، محمدحسین؛ الإجتهاد والتقلید (بحوث فی‌الأصول)؛ چ2، قم: دفتر انتشارات اسلامى، 1416ق.
  33. کمپانى اصفهانى، محمدحسین؛ حاشیة کتاب المکاسب؛ قم: أنوارالهدى، 1418ق.
  34. مجلسى، محمدتقى؛ روضةالمتقین فی شرح من لایحضره الفقیه؛ چ2، قم: مؤسسه فرهنگی کوشانبور، 1406ق.
  35. مجلسی، محمدتقى؛ بحارالأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمةالأطهار‰؛ چ2، بیروت: دار إحیاء التراث‌العربی، 1403ق.
  36. مجلسی، محمدتقى؛ مرآة العقول فی شرح أخبار آل‌الرسول†؛ چ2، تهران: دارالکتب الإسلامیه، 1404ق.
  37. محقق سبزوارى، محمدباقر‌بن‌محمد؛ کفایةالأحکام؛ قم: دفتر انتشارات اسلامى، 1423ق.
  38. مرندی، میرهاشم؛ مرقات التُقی فی شرح القضاء من العروة‌الوثقی؛ [بی‌نا]: چاپ سنگی، 1343.
  39. مشکینى، ابوالحسن‌بن‌عبدالحسین؛ قاعدة المیسور و نفی الضرر والإجتهاد والتقلید؛ قم: کتابفروشى لقمان، 1413ق.
  40. معرفت، محمدهادى؛ تعلیق و تحقیق عن أمهات مسائل‌القضاء؛ [بی‌جا]: [بی‌نا]، [بی‌تا].
  41. معرفت، محمدهادی؛ أنوارالفقاهة (کتاب الحدود والتعزیرات)؛ قم: انتشارات مدرسة الإمام علی‌بن‌أبی‌طالب†، 1418ق.
  42. موسوى اردبیلى، سیدعبدالکریم؛ فقه‌القضاء؛ چ2، قم: جامعة المفید، 1381.
  43. موسوى بجنوردى، سیدحسن‌بن‌آقابزرگ؛ القواعدالفقهیة؛ قم: نشر الهادی، 1419ق.
  44. موسوی گلپایگانى، سیدمحمدرضا؛ الطلب والإرادة؛ تهران: مؤسسة النشر للآثار الإمام خمینیŠ، 1421ق.
  45. موسوی گلپایگانى، سیدمحمدرضا؛ المکاسب المحرمة؛ قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینیŠ، 1415ق.
  46. موسوی گلپایگانى، سیدمحمدرضا؛ کتاب القضاء؛ قم: دارالقرآن‌الکریم، 1413ق.
  47. نورى، حسین‌بن‌محمدتقى؛ مستدرک‌الوسائل و مستنبط‌المسائل؛ قم: مؤسسه آل‌البیت‰، 1408ق.