Islamic Law

Islamic Law

Legal and Judicial Study on Assigning a condensed wergild to intentional murder

Document Type : Original Article

Authors
1 Department of Jurisprudence and Principles of Islamic Law, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Islamic jurisprudence and principle in Ferdowsi University of Mashhad, Iran.
Abstract
The condensed wergild for murder in the sacred months was unanimously in the opinion of Islamic Jurisprudents, but the scope of it to all kinds of murder and the crimes infrared murder is differences in opinions that in this regard, generalized theory of condensed wergild for all kind of killing is accepted in the IPC. The main question about this legislative measure, it is “from the perspective of jurisprudence, whether condensed wergild sentence contains all sorts of murder is forbidden months or is limited to intentional murder". This research is done to arriving objective juridical and legal documentation for legislative in reforming Acts and with the assumption that the "condensed wergild in jurisprudence is dedicated only to intentional murder". Evaluate the pros and cons reasons of generalized judgment of condensed wergild on all kinds of killing showed the view of devoting the concentration of wergild to premeditated murders documented for jurisprudential and legal reasons is noteworthy and, on the other hand, is more effective than the generalized theory in today's societies, which are more alien to the forbidden months. Accordingly, the approach of the Islamic Penal Code of Iran in accepting the theory of generalization seems to be criticized, from a supra-legal point of view.
Keywords

  1. ابن ابی‌جمهور، محمد‌بن‌علی‌بن‌ابراهیم الإحسائی؛ ‌عوالی‌اللئالی العزیزة فی‌الأحادیث الدینیة؛ تحقیق سید مرعشی و شیخ مجتبی عراقی؛ قم: چاپخانه سیدالشهداء، 1403ق.
  2. ابن‌حمزه طوسى، محمد‌بن‌على؛ الوسیلة إلى نیل‌الفضیلة؛ قم: انتشارات کتابخانه آیت‌الله مرعشى نجفىŠ، 1408ق.
  3. ابن‌منظور، ابوالفضل جمال‌الدین محمد‌بن‌مکرم؛ لسان‌العرب؛ بیروت: دارالفکر للطباعة والنشر والتوزیع، 1414ق.
  4. اصفهانی (فاضل هندى)، محمد‌بن‌حسن؛ کشف‌اللثام والإبهام عن قواعدالأحکام؛ قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1416ق.
  5. انصاری، قدرت‌الله و دیگران؛ تعزیرات از دیدگاه فقه و حقوق جزا؛ قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، 1385.
  6. باقری، احمد و همکاران؛ «تغلیظ دیه و مسئولیت بیت‌المال»، مجله فقه و مبانی حقوق اسلامی؛ ش2، زمستان 1389، ص49ـ65.
  7. بای، حسینعلی؛ «قلمرو مسئولیت بیت‌المال در پرداخت دیه»، مجله حقوق اسلامی؛ ش3، زمستان 1383، ص71ـ102.
  8. جبعی عاملی (شهید ثانی)، زین‏الدین؛ مسالک‌الأفهام إلى تنقیح شرائع‌الإسلام؛ قم: مؤسسة المعارف الإسلامیه، 1413ق.
  9. جعفری لنگرودی، محمدجعفر؛ ترمینولوژی حقوق؛ چ6، تهران، انتشارات گنج دانش، 1368.
  10. جمعى از نویسندگان (زیر نظر آیت‌الله هاشمى شاهرودى)؛ فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت‰؛ قم: مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بیت‰، 1426ق.
  11. جوهرى، اسماعیل‌بن‌حمّاد؛ تاج‌اللّغة و صحاح‌العربیة؛ تحقیق و تصحیح احمد عبدالغفور عطّار؛ بیروت: دارالعلم للملایین، 1410ق.
  12. حاج‌زاده، هادی؛ «فتوای معیار در قانونگذاری در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران (نگاهی دوباره به مفهوم اعلمیت در منظومه فقه حکومتی شیعه)»، مطالعات اسلامی: فقه و اصول؛ ش١٠٢، پاییز ١٣٩٤، ص59ـ87.
  13. حرّ عاملی، محمد‌بن‌حسن؛ ‌وسائل‌الشیعة إلی تحصیل مسائل‌الشریعة؛ تصحیح على‌اکبر غفارى؛ چ2، قم: مؤسسه آل‌البیت لإحیاء التراث، 1414ق.
  14. حسینی، سیدمحمد؛ «حدود تعزیرات (قلمرو، انواع و احکام)»، فصلنامه‌ حقوق؛ ش1، بهار 1387، ص125ـ145.
  15. حلّى (علامه حلّی)، حسن‌بن‌‌یوسف‌بن‌‌مطهر؛ قواعدالأحکام فی معرفة الحلال والحرام‌؛ قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‌، 1413ق.
  16. حلّى، جمال‌الدین‌احمدبن‌محمد؛ المهذب‌البارع فی شرح المختصرالنافع‌؛ چ1، قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1407ق.
  17. حلّی (محقق حلّى)، نجم‌الدین‌جعفربن‌حسن؛ معارج‏الأصول؛ چ1، قم: مؤسسه آل‌البیت‰، 1403ق.
  18. حیدری، عباسعلی و علیرضا صابریان؛ «نقد و تحلیلِ فقهی بر تغلیظ دیه در ماه‌های حرام»، فصلنامه تخصصی فقه و تاریخ تمدن؛ ش15، بهار 1387، ص31ـ52.
  19. خویی، سیدابوالقاسم؛ ‌مبانی تکملةالمنهاج؛ چ2، قم: دارالهادی، 1396ق.
  20. دهخدا، علی‌اکبر؛ لغت‌نامه دهخدا؛ تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1340.
  21. سلیمی‌پور، عبدالوهاب؛ «کیفیت تغلیظ دیه در فقه اسلامی»، مجله مطالعات تقریبی مذاهب اسلامی؛ ش25، پاییز 1390، ص31ـ41.
  22. طوسی، ابوجعفر محمد‌بن‌حسن؛ ‌تهذیب‌الأحکام فی شرح المقنعة؛ چ4، تهران: دارالکتب الإسلامیه‌، 1365.
  23. علمی سولا، محمدرضا؛ «واکاوی نظریه محقق خراسانی در افزودن مقدمه چهارم به مقدمات حکمت»، مجله مطالعات اسلامی فقه و اصول؛ بهار 1391، ص39ـ52.
  24. فلچر، جورج پی؛ مفاهیم بنیادین حقوق کیفری؛ ترجمه‌ سیدمهدی سیدزاده ثانی؛ مشهد: نشر دانشگاه علوم اسلامی رضوی، 1384.
  25. فیاضی، مسعود؛ «تفاوت تنقیح مناط و الغای خصوصیت با قیاس»، مجله حقوق اسلامی؛ ش42، 1393، ص97ـ117.
  26. قبله‌ای خویی، خلیل؛ قواعد فقه: بخش جزاء؛ تهران: انتشارات سمت، 1380.
  27. کلانتری، کیومرث و عادل علیپور؛ «مقایسه حکم فوت و فرار جانی و کیفیت پرداخت دیه در قانون سابق و فعلی مجازات اسلامی»، مجله آموزه‌های حقوق کیفری (دانشگاه علوم اسلامی رضوی)؛ ش9، بهار و تابستان 1394، ص55ـ74.
  28. کلینى، ابوجعفر محمد‌بن‌یعقوب؛ ‌الکافی؛ تصحیح على‌اکبر غفارى؛ چ4، تهران: دارالکتب الإسلامیه، 1407ق.
  29. محمودی جانکی، فیروز؛ «قاعده درأ و تطبیق آن با تفسیر شک به نفع متهم در حقوق موضوعه»، فصلنامه پژوهشی دانشگاه امام صادق†؛ ش36، بهار و تابستان 1378، ص123ـ160.
  30. مرعشی، سیدمحمدحسن؛ دیدگاه‌های نو در حقوق کیفری اسلام؛ چ4، تهران: نشر میزان، 1387.
  31. مسجدسرایی، حمید؛ «تغلیظ دیه (تحلیل فقهی ـ حقوقی مادّه 299ق.م.ا.)»، مجله الهیات و معارف اسلامی (مطالعات اسلامی)؛ ش61، بهار 1382، ص135ـ162.
  32. منتظرى، حسینعلى؛ مجازات‌هاى اسلامى و حقوق بشر؛ قم: ارغوان دانش، 1429ق.
  33. مهدوی، حسن؛ سهل‌بن‌زیاد در آیینه علم رجال؛ قم: مرکز فقهی ائمه اطهار‰، 1391.
  34. مؤذن‌زادگان، حسنعلی و حسن غلامعلی‌زاده؛ «بررسی تحلیلی جایگاه تفسیر شک به‌نفع متهم در حقوق کیفری»، مجله پژوهش‌های حقوق کیفری؛ ش30، پاییز و زمستان 1388، ص141ـ159.
  35. میرمحمدصادقی، حسین؛ حقوق کیفری اختصاصی؛ جرایم علیه اشخاص؛ ج1، چ29، تهران: نشر میزان، 1392.
  36. میرمدرس، سیدموسی؛ «مفهوم و ماهیت دیه از منظر فقه و حقوق اسلامی»، مجله کاوشی نو در فقه؛ ش77، پاییز 1392، ص24ـ52.
  37. نجفى، محمدحسن؛ جواهر الکلام فی شرح شرائع‌الإسلام؛ بیروت: دار إحیاء التراث‌العربی، 1404ق.
  38. هاشمى شاهرودى، سیدمحمود؛ معجم فقه‌الجواهر؛ چ2، قم: مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامى، 1422ق.