حقوق اسلامی

حقوق اسلامی

دفاع پیش‏دستانه در تهاجم شخصی از منظر فقه و حقوق کیفری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه قم
2 استاد تمام گروه حقوق جزا و جرم‏شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم.
3 استادیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران.
چکیده
یکی از انحاء دفاع بازدارنده دفاع پیش‏دستانه می‌باشد که مدافع قبل از فعلیت خطر و در صورت قریب‌الوقوع شدن آن با اقدامی تهاجمی که در حالت عادی جرم محسوب می‌شود به پیشواز مهاجم می‏رود. چنین دفاعی گاهی در منازعات بین‌المللی و در برابر تهاجم جمعی بوده و گاهی در منازعات شخصی و در برابر تهاجم فردی می‌باشد که بررسی فقهی-حقوقی مورد اخیر موضوع پژوهش حاضر است. کثرت منازعات فردی بین آحاد جامعه و گستره موضوع تهاجم، ابتلای فراوان چنین دفاعی را در جامعه رقم زده و ارتباط آن به دماء، فروج، اموال و اعراض مؤمنین اهمیت این موضوع را دوچندان کرده در حالی که اثر جامعی در این موضوع نگارش نشده است. در تحقیق پیش رو تلاش شده با تتبّع در ادلۀ اربعۀ فقهی و بررسی قوانین و مقررات حقوقی به روش تحلیلی–توصیفی حکم فقهی چنین دفاعی استنباط و مقتضی، شروط و متعلق آن تشریح شود. نتیجۀ پژوهش حاضر حاکی از آن است که دفاع پیش‌دستانه در منازعات فردی در صورت ظن نوعی به ارادۀ مهاجم بر هجمه با وجود شروطی مجاز بوده و دفاع پیش‏دستانه از شخصیت معنوی مجاز نمی‏باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 06 آذر 1403