حقوق اسلامی

حقوق اسلامی

بازخوانی نقش سامانه‌های فرهنگی در مقابله با بزه بدپوششی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حقوق
2 عضو هیات علمی گروه حقوق دانشگاه زایل
چکیده
"بدپوششی" به عنوان یک چالش مذهبی- اجتماعی و حتی سیاسی و فرهنگی در جامعه امروز ایران بیش از هر عاملی نیازمند اتخاذ راهبردهای اخلاق مدارانه از طریق سامانه های فرهنگی، مقدم بر برخوردهای قهری و پلیسی است که ناشی از مطلوبیت سیاست جنائی مردم گرایانه بر سیاست جنائی امنیت مدار در آن حوزه است. التزام به مقررات پوشش، با رویکرد اخلاقی و فراتر از الزامات اجتماعی که متأثر از راهبردهای فرهنگی-تربیتی و رویکرد عفیفانه جامعه باشد، به این مقرره صبغه اخلاقی می بخشد ونتیجه آن ایجاد وسعت و ظرفیت وجدانی و عقلانی برای پذیرش آن است. مساعی این نوشتار آن است که اثبات نماید که اولاً سامانه های فرهنگی با معرفی حجاب به عنوان یک فضیلت اخلاقی-رفتاری و با در نظرداشت اقتضائات نوین ، از مفاهیم اخلاقی مورد قبول جامعه که ریشه در دین و فرهنگ مردم دارد استفاده نمایند و ثانیا تحقق اهدافی همانند بازپروری و بیان گرایی، بیش از هر چیزی با تدابیر پیشینی فرهنگی محقق گردد و در نتیجه تابعان حقوق کیفری با احساس وابستگی کرامت ارزشی خود به قانون حجاب، برای خود یک رسالت انسانی- اخلاقی در تبعیت از قانون پوشش قائل گردند و واکنش پلیسی نیز با پیشینه‌ها و مضامین فرهنگی همراه باشد. در واقع تلازم اصطلاح حجاب و عفاف دال بر آن است که حجاب مطلوب باید ناشی از نظام ادراکی عفیفانه افراد باشد که یک موضوع اخلاقی محسوب می‌گردد. لذا این نوشتار مشتمل بر ترسیم بعضی از مهمترین راهبردهای اخلاقی برای سامانه‌های فرهنگی در راستای تحقق حجاب مبتنی بر عفاف است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


1.       آنابلا، میراندا و رودر یگز؛ سیاست جنائی چالش‌های نو راهکارهای کهنه؛ ترجمه محمد نسل؛ تهران: نشر میزان، 1397.
2.       استیون، ای بارکان؛  قانون و جامعه؛ ترجمه علی غلامی و دیگران؛ تهران: نشر دانشگاه امام صادق†، 1397.
3.       ایستون، هیکس؛ توضیح پُست‌مدرنیسم؛ شک‌آوری و سوسیالیسم از روسو تا فوکو؛ ترجمه خاطره سهرابی و فرزانه حسابی؛ تهران: نشر پژواک، 1391.
4.       بروکس، تام؛ مجازات؛ ‌ترجمه محمدعلی کاظم‌نظری؛ تهران: نشر میزان، 1395.
5.       بست، ژان میشل؛ جامعه‌شناسی جنایت؛ ترجمه وحیدا فرعون؛ مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی، 1372.
6.       بکاریا، سزار؛ رساله جرایم و مجازاتها؛ ترجمه محمدعلی اردبیلی؛ چ3، تهران: نشر میزان، 1377.
7.       پرت، جان؛ مجازات و تمدن، تساهل و عدم تساهل کیفری در جامعه مدرن؛ ترجمه هانیه هژبرالساداتی؛ تهران: نشر میزان، 1396.
8.       پیکا، ژرژ؛ جرم‌شناسی؛ ترجمه علی‌حسین نجفی ابرندآبادی؛ چ4، تهران: نشر میزان، 1395.
9.       تمیمى آمدى، عبدالواحد‌بن‌محمد؛ تصنیف غررالحکم و دررالکلم؛ قم: دفتر تبلیغات اسلامی، 1366.
10.  تمیمى آمدى، عبدالواحد‌بن‌محمد؛ غررالحکم و دررالکلم؛ چ2، قم: دفتر تبلیغات اسلامی، 1410ق.
11.  حق‌نظری، محمدرضا و فریبا شایگان؛ «نقش مشارکت نهادهای مردمی در پیشگیری اجتماعی از جرم»، فصلنامه علمی پژوهش‌های اطلاعاتی و جنایی؛ سال یازدهم، ش۴، زمستان 1395، ص33ـ52.
12.  خمینی‌، سیدروح‌الله؛ تحریرالوسیلة؛ ج1، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینیŠ، ۱۳۹۲.
13.  عشایری، طاها، الهام عباسی، اکبر ذوالفقاری و فاطمه نامیان؛ «فراتحلیل تأثیر سرمایه اجتماعی بر گرایش به جرم»، فصلنامه پژوهش‌های اطلاعاتی و جنایی؛ ش۴، زمستان  1399، ص59ـ82.
14.  عیوضی، محمدرحیم؛ «مفهوم‌شناسی فرهنگ به‌عنوان یک عضو پیوندی»، دانشگاه اسلامی؛ ش۱، بهار ۱۳۸۷، ص ۵ـ۲۵.
15.  کانت، امانوئل؛ بنیاد مابعدالطبیعه اخلاق؛ ترجمه حمید عنایت و علی قصری؛ تهران: شرکت انتشارات خوارزمی، 1369.
16.  کنفیلد، جان وی؛ تاریخ فلسفه غرب؛ ترجمه یاسر خوشنویس؛ تهران: انتشارات حکمت، 1392.
17.  گارلند، دیوید؛ مجازات و جامعه مدرن؛ ترجمه نبی‌الله غلامی؛ تهران: میزان، 1395.
18.  لازرژ، کریستین؛ درآمدی بر سیاست جنائی؛ ترجمه علی‌حسین نجفی ابرندآبادی؛ چ10، تهران: میزان، ۱۴۰۱ق.
19.  لیثى واسطى، على‌بن‌محمد؛ عیون‌الحکم والمواعظ؛ قم: دار‌الحدیث، 1376.
20.  محمدی جور‌کویه، علی؛ «موضع سیاست جنائی اسلام در مسئله حجاب»، مطالعات فقهی حقوقی زن و خانواده؛ ش10، ۱۴۰۱ش، ص ۱۱۱-۱۳۴
21.  مصطفوى، حسن؛ التحقیق فی کلمات القرآن‌الکریم؛ ج8، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1368.
22.  مطهری، مرتضی؛ آشنایی با علوم انسانی؛ تهران: انتشارات همشهری، 1362.
23.  نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین و حمید هاشم‌بیگی؛ دانشنامه جرم‌شناسی؛ تهران: انتشارات دانشگاه شهیدبهشتی، 1377.
24.  وینسنت، گریتیس؛ افسانه‌پردازی‌های دادگستری ترمیمی؛ ترجمه علی شجاعی؛ تهران: میزان، 1398.
25.    R.A. Duff; Towards a Theory of Criminal Law?; Proceeding of the Aristotelian Society: Supplementary Vol LXXXIV, 2010, pp.1 ـ 25.