حقوق اسلامی

حقوق اسلامی

تحلیل رابطه حقوقی و رفتار بازیگران سیستم حقوقی ثبت اولیه املاک بر مبنای نظریه بازی ها و معیار پازنر در کارآیی اقتصادی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموخته دکتری حقوق خصوصی دانشگاه تهران
2 استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
3 دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
چکیده
در سیستم حقوقی ثبت اولیه املاک که ملک نخستین بار ثبت میشود، زمینه اخذ تصمیمات استراتژیک در قرارداد اجتماعی میان «دولت یا کارگزار حقوقی» و «مالکین یا استفاده کننده» سیستم فوق در ورود به نظام ثبتی و انتخاب نوع و آثار حقوقی آن یعنی ثبت ثانویه املاک وجود دارد، لذا تحلیل روابط حقوقی آنها بدون توجه به نظریات اقتصادی بازیها و پازنر، کارآیی اقتصادی نظام ثبت را محقق نمیسازد. پیش بینی نتایج رفتار حقوقی بازیگران نظام ثبت و درک بهتر ساختار نظام مزبور، هدف تحلیل این نظام طبق نظریه بازی میباشد. سوال اینست که توجها به قانون ثبت،تئوری بازی با کدام راهبرد، ضرورت وجود و اثر ثبت اولیه املاک را توجیه میکند و توجها به مختصات سیستم ثبت اولیه در ایران، چه نوع سیستم ثبت اولیه و با چه اوصافی، کارآیی اقتصادی دارد. پژوهش حاضر با تحلیل میان رشته ای، به تبیین رفتار و روابط حقوقی بازیگران نظام ثبتی وفق نظریه بازی با راهبرد چانه زنی و به ارزیابی منافع و هزینه های نظام ثبت اولیه وفق معیار پازنر میپردازد. این پژوهش، نظری- کاربردی بوده و روش تحقیق در آن، کتابخانه ای و روش بررسی مسله و تجزیه و تحلیل داده ها نیز، توصیفی- تحلیلی میباشد. نهایتا، سیستم ثبت اولیه املاک با رویکرد«پویا» و به روش سیستماتیک و «اجرای اثر کامل ثبت ملک» (یعنی شناسایی انحصاری شخصی که نامش در دفتر املاک ثبت شده بعنوان مالک وفق ماده 22 قانون ثبت)، ضمن ایجاد بازی همکارانه و با حاصل جمع مثبت، به «انحصار طبیعی» مدنظر پازنر و کارآیی اقتصادی می انجامد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  1. آدابی، حمید؛ حقوق ثبت کاربردی؛ تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه، 1397.
  2. آذرپور، حمید و غلامرضا حجتی اشرفی؛ مجموعه محشی از بخشنامه‌های ثبتی؛ چ6، تهران: گنج دانش، 1383.
  3. اجیرلو، بختیار؛ «نقش قوانین ثبتی در رفع دعاوی مالکیت»، فصلنامه پژوهش بین‌الملل؛ ش31، تابستان 1397، ص35ـ60.
  4. اشراقی آرانی، مجتبی و حسن بادینی؛ «پیش‌بینی رفتار طرفین عقود و دعاوی براساس نظریه بازی‌ها»، مجله مطالعات حقوق تطبیقی، ش۱، بهار و تابستان 1390، ص25ـ50.
  5. انصاری، مهدی؛ تحلیل اقتصادی حقوق قراردادها؛ تهران: نشر جنگل، 1390.
  6. ایرانپور، فرهاد؛ مبانی و کاربرد تحلیل اقتصادی در حقوق خصوصی؛ تهران: انتشارات دنیای اقتصاد، 1398.
  7. پروین، خیرالله؛ مبانی حقوق عمومی؛ چ2، تهران: انتشارات سمت، 1393.
  8. خلیلی عراقی، منصور و یزدان گودرزی فراهانی؛ «تأثیر حقوق مالکیت فکری بر رشد اقتصادی»، دوفصلنامه دانشنامه حقوق اقتصادی؛ ش4، پاییز و زمستان 1392، ص1ـ27.
  9. دادگر، یدالله؛ «ابعاد و عملکرد تئوری بازی‌ها در رشته‌های مختلف»، مجله تحقیقات حقوقی؛ ش47، بهار و تابستان 1387، ص101ـ137.
  10. دادگر، یدالله؛ درآمدی بر تحلیل اقتصادی حقوق؛ چ2، تهران: پژوهشکده اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس، 1390.
  11. دوسوتو، هرناندو؛ راز سرمایه (چرا سرمایه‌داری در غرب موفق می‌شود و در جاهای دیگر شکست می‌خورد؟)؛ ترجمه دکتر فریدون تفضلی؛ چ3، تهران: نشر نی، 1386.
  12. روسو، ژان ژاک؛ قرارداد اجتماعی؛ ترجمه غلامحسین زیرک‌زاده؛ تهران: نشر شرکت سهامی چهر، 1346.
  13. شاول، استیون؛ مبانی تحلیل اقتصادی حقوق؛ ترجمه محسن اسماعیلی؛ تهران: معاونت پژوهشی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، 1388.
  14. طباطبایی حصاری، نسرین؛ «بررسی تطبیقی نظام‌های ثبت املاک با تأکید بر نظام ثبت املاک ایران»، فصلنامه حقوق (مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی)؛ ش2، تابستان 1389، ص219ـ237.
  15. طباطبایی حصاری، نسرین؛ مبانی و آثار نظام ثبت املاک؛ چ2، تهران: شرکت سهامی انتشار، 1398.
  16. طباطیایی حصاری، نسرین؛ «کارکردهای اقتصادی ثبت رسمی املاک در پرتو آموزه کارآیی اقتصادی»، مجله تحقیقات حقوقی؛ ش72، زمستان 1394، ص311ـ336.
  17. کوتر، رابرت و توماس یولن؛ حقوق و اقتصاد؛ ترجمه یدالله دادگر؛ تهران: انتشارات پژوهشکده اقتصاد، 1392.
  18. نعیمی، سیدمرتضی و محمد راسخ؛ «تبیین و نقد مفهوم انسان اقتصادی در رویکرد اقتصادی به حقوق»، دوفصلنامه دانشنامه حقوق اقتصادی؛ ش2، پاییز و زمستان 1391، ص134ـ170.
  19. یوسفی، محمدقلی؛ «حقوق مالکیت، عامل کلیدی توسعه اقتصادی»، فصلنامه اقتصاد و جامعه؛ ش11، بهار 1386، ص9ـ40.