قانون مدنی ایران و فرانسه تضمینهای متعددی بهمنظور اجرای تعهدات قراردادی درنظر گرفتهاند که وجه التزام از جملۀ آنهاست. ماهیت حقوقی این نوع ضمانت عدم ایفای تعهد یا تأخیر در اجرای تعهدات موضوع بررسی بسیاری از پژوهشهای حقوقی بوده است. موضوع از آن جهت حائز اهمیت است که مبلغ وجه التزام در برخی موارد نسبت به ارزش تعهدات متعهد بیشتر است و عدم توازن در ارزش اقتصادی میان تعهدات ناشی از عقد و وجه التزام قابل مشاهده است و از دیگر سو، اختیار و قدرت قاضی در حقوق ایران از جهت تجدیدنظر در آن محدود است؛ هرچند برخی از محاکم در مقام مواجهه با وجه التزام غیرمعقول، به عدم پذیرش مطلق آن نظر دارند. حقوق فرانسه در اصلاحات اخیر، علاوه بر تعریف مفهوم این تضمین قراردادی، در بندهای دیگر رژیم حقوقی را تبیین کرده، اما همچنان ابهامهایی از جهت شناسایی ویژگی کیفری وجه التزام و تمایز آن از سایر ضمانت اجراهای عدم اجرای تعهدات باقی است. تجزیه و تحلیل موارد فوق و امکان اعمال آن در حقوق ایران انگیزه این پژوهش را تشکیل میدهد؛ بهخصوص آنکه قسمت مهمی از دعاوی تقاضای وجه التزام بوده که لازم است قانونگذار خلأهای قانونی در این زمینه را مرتفع سازد و از دیدگاه کلاسیک خویش صرف نظر کند.
تقیزاده، ابراهیم و افشین احمدی؛ «جایگاه شروط غیرمنصفانه در حقوق ایران با نگاهی به مادّه 46 قانون تجارت الکترونیکی»، پژوهش حقوق خصوصی؛ ش10، فروردین 1394، ص9ـ42.
حسینی مدرس، سیدمهدی و عصمت گلشیفته؛ «طریق جبرانی پرداخت خسارت نقض تعهدات قراردادی در حقوق انگلستان و طرح آن در حقوق ایران»، دانش حقوق مدنی؛ ش2، پاییز و زمستان 1392، ص27ـ39.
رنجبر، رضا و اسماعیل سالاریپور؛ «بررسی ماهیت و مبانی فقهی حقوقی وجه التزام»، فصلنامه فقه و مبانی حقوق اسلامی؛ ش8 و 9، تابستان و پاییز 1390، ص6ـ37.
شعاریان ستاری، ابراهیم، ناصر مسعودی، حیدر باقری اصل و سعیده باقری اصل؛ «ماهیت حق انصراف در قراردادهای الکترونیکی»، فصلنامه مطالعات فقه و حقوق اسلامی؛ ش9، پاییز و زمستان 1396، ص 32-7
صاحب، طیبه و عباس مرادی؛ «حق انصراف از انتشار آثار ادبی (مطالعه تطبیقی در اسناد بینالمللی و برخی نظامهای حقوقی شناساییکننده این حق)»، فصلنامه پژوهش حقوق خصوصی؛ ش13، تابستان 1399، ص115ـ140.
صفایی، سیدحسین؛ حقوق مدنی قواعد عمومی قراردادها؛ ج2، چ32، تهران: نشر میزان، 1398.
کاتوزیان، ناصر؛ «سوء استفاده از حق یا تقصیر در اجرای حق»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی تهران؛ ش21، زمستان 1358، ص103ـ115.
کاتوزیان، ناصر؛ قواعد عمومی قراردادها؛ ج4، تهران: شرکت سهامی انتشار، 1383.
محقق داماد، سیدمصطفی و خشایار اسفندیار؛ «عدالت قضایی و نقش آن در مطالبه خسارت قراردادی»، مجله حقوقی دادگستری؛ ش۱۰8، زمستان 1398، ص25ـ49.
مقصودی، رضا و حسین داودی؛ «توافق بر خسارت تأخیر در تأدیه با تأکید بر رویّه قضایی»، فصلنامه رأی؛ مطالعات آرای قضایی؛ ش13، پاییز 1394، ص17ـ36.
موسویان، سیدعباس و حسین میثمی؛ «ارزیابی راهکارهای پیشنهادی بهمنظور حل چالش جریمه تأخیر تأدیه در بانکداری اسلامی»، فصلنامه روند؛ ش80، زمستان 1396، ص113ـ139.
هراتی، مصطفی؛ «بررسی تطبیقی جایگاه "جهت" در حقوق قراردادهای ایران و حقوق نوین فرانسه»، مجله حقوق تطبیقی؛ ش1، بهار و تابستان 1399، ص381ـ404.
