نظام حکمرانی حقوقی آب که در گذشته حسب قواعد خود انتظام عرفی مبتنی بر مالکیت و مدیریت خصوصی منابع آب بود با بهره برداری مکانیزه و بی رویه آن طی یکصدساله اخیر جای خود را به نظام مالکیت و مدیریت متمرکز بخش عمومی داده که هرچند در مهار رقابتهای بی امان بهره بردان موثر بوده اما به کاهش مصرف و نجات سفره های آب زیرزمینی نیانجامیده است. از این رو مطالعه نظامواره حقوقی حاکم بر منابع آب از حیث مبانی و ساختار و کارکرد ها و آثار آن ذیل بررسی مجموعه قوانین و مقررات مربوطه به روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از ابزار مطالعات اسنادی می تواند به آسیب شناسی حکمرانی حقوقی منابع آب بیانجامد و سپس با تقویت مبانی و ساختار عمومی حکمرانی حقوقی آب و حل تعارض قوانین به راه حل هایی جهت بهبود نظام حقوقی حاکم بر آب و بتبع بهره برداری بهینه از این مایه حیاتی مدد برساند.
آگاه، مهدی و مریم حسنی سعدی؛ قانون آب در فلات ایران؛ تهران: اندیشکده تدبیر آب ایران، 1394.
آگاه، مهدی؛ «گذر از فرهنگ تولید و مالکیت ایرانی به راه رشد غیرسرمایه داری»، انجمن پسته ایران؛ مندرج در: http://iranpistachio.org/fa/articles/omumi/ 2081-q-q، تاریخ مراجعه: 17/3/ 1401.
بدیسار، ناصرالدین و محمدصادق احمدی؛ حقوق حاکم بر آب در بستر حقوق عمومی ایران؛ تهران: نشر میزان، 1396.
جعفری ندوشن، علیاکبر و ابوالفضل شاهین؛ «نظام حقوقی حاکم بر مالکیت آب با نگاهی به حقوق فرانسه و امریکا»، مجله تحقیقات منابع آب؛ ش4، زمستان 1398، ص282ـ298.
حسینی سیستانی، سیدعلی؛ منهاجالصالحین؛ ج2، چ5، قم: دفتر معظم له، 1417ق.
دفتر برنامهریزی کلان آب و آبفای وزارت نیرو؛ بررسی تحولات دکترینها و رویکردهای حاکم بر تدوین قوانین آب در ایران و جهان؛ تهران: انتشارات عطر یاس، 1399.
رشیدی، حمید؛ قانون توزیع عادلانه آب در آیینه حقوق ایران؛ ج1، تهران: نشر دادگستر، 1382.
رهایی، سعید و فرزانه ماهمنیر؛ «تأثیر احراز در مالکیت آب از نگاه فقه امامیه باتوجه به حقوق و واقعیتهای معاصر»، مجله حقوق تطبیقی؛ ش1، بهار 1399، ص235ـ266.
سرمد، مرتضی؛ حقوق آب؛ ج1 و 3، تهران: چاپخانه کیهان، 1353.
سعدی، حسینعلی؛ انفال در عصر غیبت؛ تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق، 1399.
شرکت مدیریت منابع آب ایران؛ گزارش سیر تاریخی تغییرات در قوانین آب ایران و آثار وارده بر منابع آب؛ تهران: معاونت حفاظت و بهرهبرداری دفتر حفاظت و بهرهبرداری منابع آب و امور مشترکین، 1383.
شیلتون، دینا و الکساندر کیس؛ کتابچه حقوق قضایی محیط زیست؛ ترجمه محسن عبداللهی؛ تهران: انتشارات خرسندی، 1389.
کاتوزیان، ناصر؛ اموال و مالکیت؛ چ6، تهران: نشر میزان، 1382.
مدنیان، غلامرضا و احمد هنری لطیفپور؛ نظام حقوقی حاکم بر بهرهبرداری از منابع آب شیرین ـ مطالعه تطبیقی حقوق آب در ایران و ایالات متحده امریکا؛ تهران: انتشارات داد و دانش، 1396.
منتظری نجفآبادی، حسینعلی؛ رساله استفتائات؛ ج2، قم: نشر تفکر، 1373
نوروزی، قدرتالله؛ «تأملی بر چالشهای حقوقی مالکیت آب در حوضه زایندهرود ازمنظر حقوق عمومی»، مطالعات حقوق عمومی؛ ش4، زمستان 1397، ص867ـ886.
