حقوق اسلامی

حقوق اسلامی

تأملاتی در قانون مبارزه با پولشویی(جرم منشأ، ارکا ن و معاونت در پولشویی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
چکیده
قانون مبارزه با پولشویی مصوب 1397 دومین قانون جمهوری اسلامی ایران در مبارزه با این جرم بشمار می‌رود. هرچند این قانون در مقایسه با قانون سابق مصوب 1386، گامی ‌رو به جلو بوده و در برطرف‌کردن اشکالات قانون پیشین، قابل تحسین و همسو با پیشرفت و توسعه فن‌آوری‌ها و در راستای مقررات ملی و بین‌المللی ازجمله کنوانسیون سازمان ملل متحد در مبارزه با فساد است؛ اما کاستی‌های دیگری در برخی مواد این قانون به چشم می‌خورد که ضرورت بازبینی در این قانون را می‌رساند و وجود این آسیب‌ها با اهداف و فلسفه مبارزه با پولشویی سازگار نبوده و هرگونه‌ بی‌توجهی به آنها کارآیی قانون در مبارزه با جرم پولشویی را کاهش می‌دهد. این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی و با آسیب‌شناسی برخی از مواد این قانون، نشان می‌دهد که قانون در تعریف و تبیین مصادیق جرم منشأ دچار توسعه مفهومی شده که با فلسفه جرم‌انگاری پولشویی در تضاد بوده و در تبیین رکن روانی و مادی جرم، ضوابط قانونگذاری را رعایت نکرده ودر اثر غفلت از نقش معاونت در جرم پولشویی، احکام متناسب برای آن پیش‌بینی نکرده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  1. باقرزاده، احد؛ جرایم اقتصادی و پولشویی؛ تهران: انتشارات مجد، 1383.
  2. جعفری لنگرودی، محمدجعفر؛ ترمینولوژی حقوق؛ چ6، تهران: کتابخانه گنج دانش، 1372.
  3. حسنی، محمد؛ «مسئولیت کیفری مطلق در جرایم یقه‌سفیدان»، مجله حقوق اسلامی؛ ش68، بهار 1400، ص61ـ85.
  4. حسنی، محمد؛ انگیزه و تأثیر آن در تحقق جرم (پایان‌نامه کارشناسی ارشد)؛ قم: دانشگاه مفید، 1380.
  5. حسین‌پور، داود و جواد معدنی؛ «کاربرد رویکرد خط مشی‌گذاری تعاملی در تدوین الگوی مبارزه با پولشویی»، فصلنامه مدیریت دولتی؛ ش 1، بهار 1398، ص73ـ98.
  6. رضوی‌فرد، بهزاد؛ «پولشویی»، مجموعه مقالات سیاست جنایی در برابر بزهکاری اقتصادی (همایش ملی سیاست جنایی ایران در زمینه جرایم اقتصادی)؛ تهران: نشر میزان،
  7. ساریخانی، عادل و مرتضی فتحی؛ «عناصر موضوعی جرم پولشویی در قانون مبارزه با پولشویی ایران و کنوانسیون‌های بین‌المللی»، مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی؛ ش4 و 5، پاییز و زمستان 1394، ص237ـ256.
  8. شاه حیدری‌پور، محمدعلی و احمد رفیعی؛ «قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 3/10/1392 با اصلاحلات بعدی و نظریه‌های مشورتی اداره حقوقی قوه قضائیه»، روزنامه رسمی؛ چ3، 1397.
  9. طباطبایی، سیدمحمدحسین؛ المیزان فی تفسیرالقرآن؛ قم: نشر اسلامی، 1417ق.
  10. کندوجی خطبه‌سرا، امید؛ «تبیین ارکان جرم پولشویی با نگاهی به لایحه اصلاح قانون مبارزه با پولشویی»، راه وکالت؛ ش20، پاییز و زمستان 1397، ص71ـ85.
  11. گرایلی، محمدباقر؛ پولشویی ازمنظر فقه و حقوق موضوعه؛ مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی،
  12. گلدوزیان، ایرج و اصغر عباسی؛ «جرم‌انگاری پولشویی و گستره آن در اسناد بین‌المللی و نظام حقوقی ایران»، فصلنامه حقوق مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی؛ ش4، زمستان 1386، ص205ـ227.
  13. گودرزی بروجردی، محمدرضا و لیلا مقدادی؛ قانون مجازات فرانسه؛ تهران: انتشارات سلسبیل،
  14. محدث نورى، میرزاحسین؛ خاتمةالمستدرک؛ قم: مؤسسه آل‌البیت‰، 1417ق.
  15. میردهقان، سیدعباس؛ زمینه‌های ایجاد و گسترش پولشویی در اقتصاد ایران؛ تهران: مجد، 1395.
  16. میرمحمدصادقی، حسین؛ «شست‌وشوی اموال کثیف ناشی از جرم»، مجموعه مقالات حقوق جزای بین‌الملل؛ تهران: نشر میزان، 1377.
  17. Crowther, Jonathan, Oxford Advanced Learners Dictionary Of Law, Tehran, Pouya, 1376.
  18. Martin, Elizabeth A; Oxford Dictionary Of Law, Tehran, Didar, 4th ed, 1998.
  19. United Nations Office on Drogs and Crime, The United Nation Convention Against Corruption, New York, 2004.
  20. "Model Money Laundering And Proceeds of Crime Bill" 2000, UNITED NATIONS And the RULE OF LAW, https://www. un.org/ruleoflaw/files/lap_money-laundering-proceeds_2000, دسترسی در اسفند 1400.