1
دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد
2
استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف اباد
چکیده
واضح و مبرهن است که مهم ترین بخش علم حقوق قراردادها، نظام حقوقی تفسیر و قواعد حاکم بر آن می باشد. اگر چه نظام حقوقی ایران با نظام حقوقی کامن لا تفاوت های ساختاری بسیاری داشته و همین امر هم باعث شده است که نقطه شروع نظام تفسیر قرارداد در این دو سیستم با یکدیگر متفاوت باشد، اما بررسی رویه عملی نشان دهنده نزدیکی اصول تفسیر در این دو نظام است. چرا که معمولاً هدف متعاقدین از انعقاد قراردادها، اجرای آنها و رسیدن به نفع مطلوب زمان انعقاد قراردادهاست؛ ولی باید به این مطلب توجه داشت که اجرای قراردادها و منتفع شدن از آنها همواره مستلزم تفسیر و استفاده از اصول تفسیری است. در این نوشتار سعی بر آن است که با تبیین موضوع و تطبیق قواعد و رویکرد تفسیر در دو نظام حقوقی ایران و انگلیس با مصادیق پراکنده در متون قانونی، بحثی منسجم در باب تفسیر قراردادها در این دو نظام حقوقی تنظیم گردد تا علاوه بر رفع خلاء موجود در این زمینه به اجرای تعهدات نیز کمکی شده باشد. بنابراین در این مقاله نگارنده با مطالعه تطبیقی نظام های ذکر شده به شیوه تحلیلی سعی بر این دارد که رویکرد تفسیر قرارداد را در نظام حقوقی ایران با نظام حقوقی انگلیس از چهار دیدگاه تفسیر بر مبنای اراده طرفین ، الفاظ قرارداد ، رفتار متعاقب طرفین وعرف مقایسه نموده و مبنای واقع بینانه تر را استنباط نماید.
اصغری آقمشهدی، فخرالدین و محمدحسین تقیپور درزی نقیبی؛ «مطالعه تطبیقی تأثیر عرف و عادت در تفسیر قرارداد در کنوانسیون بیع بینالمللی کالا و حقوق ایران»، مجله مطالعات حقوق تطبیقی؛ ش2، پاییز و زمستان 1396، ص413ـ442.
انصاری، مرتضی؛ فرائدالأصول؛ چ5، قم: مؤسسه نشر اسلامی، 1416ق.
بابازاده، بابک و حمیدرضا علومی یزدی؛ «شیوههای تفسیر قرارداد در نظام حقوقی ایران و انگلستان»، دوفصلنامه حقوق و سیاست؛ ش29، تابستان 1389، ص139ـ141.
سربازیان، مجید و سروش رستمزاده؛ «مبانی و کارکرد قاعده تفسیر بر علیه انشاءکننده در حقوق قراردادها»، دوفصلنامه دانش حقوق مدنی؛ ش1، بهار و تابستان 1396، ص1ـ10.
یزدانی، هومن؛ اصول و ضوابط تفسیر قرارداد در کنوانسیون راجع به بیع بینالمللی کالا و مقایسه آن با حقوق ایران (پایاننامه کارشناسی ارشد)؛ تهران: دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، 1379.
Burton, Steven J; Elements of contract interpretation; 1st ed, London: Oxford University Press, 2008.
Campbell, Henry; Black's law dictionary; 5th ed, Minnesota: west publishing, 1993.