حقوق اسلامی

حقوق اسلامی

نظارت غیرقضایی بر سازمان های اداری توسط نهاد مشابه آمبودزمان در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
یاسمن سعیدی 1
عبدالرضا جمال زاده 2
احمد باقری 3
1 دانشجو دکتری تخصصی،گروه فقه و مبانی حقوق،دانشکده الهیات و معارف اسلامی،دانشگاه آزاد واحد تهران شمال،تهران،ایران
2 دانشیار گروه فلسفه،دانشکده الهیات و معارف اسلامی،دانشگاه آزاد تهران شمال،تهران،ایران
3 استاد گروه فقه ومبانی حقوق، دانشکده الهیات دانشگاه تهران،تهران،ایران
چکیده
آمبودزمان و‌ دپارتمان های مرتبط با آن در ایران،همچون«سازمان بازرسی کل کشور» و«کمیسیون اصل نود قانون اساسی»، مرجعی غیرقضایی و مکانیزم نظارتی مدرن برعملکرد سازمان های اداری و دولتی درجهت اجرای بهتر قانون واصلاح روند موجود در سازمان های خاطی می باشد.این نهاد با هدف حفظ حقوق مدنی و توسعه مردم سالاری به کمک اختیارات و چارچوب های قانونی که در هرکشور برای این مرجع پیش بینی گردیده به رسیدگی سریع و غیرتشریفاتی و فاقد هزینه به اختلافات، گزارشات و شکایات نسبت به هرگونه فعل یا ترک فعل خارج از مقررات و یا رفتارهای نامناسب که در نتیجه سوء مدیریت در ارگان های دولتی بوجود آمده می پردازد و تا به نتیجه رسیدن آن فرآیند را پیگیری و به افکار عمومی اعلام می دارد.هدف از پژوهش حاضرکه بصورت توصیفی-تحلیلی به نگارش درآمده،مداقه تطبیقی جایگاه آمبودزمان در ایران به منظور کاستن ازمعضلات رسیدگی قضایی،که منجربه اطاله دادرسی و موانعی که حاکم بر نظام اداری کشور شده و همچنین، اشاعه ی آن در جهت شکوفایی افق های روشن کشور دربرابر سوت زنی در کشف فسادهای اداری و صیانت ازحقوق مردم می باشد.
کلیدواژه‌ها
آمبودزمان
سازمان بازرسی کل کشور
اطاله دادرسی
نظارت غیرقضایی
کمیسیون اصل نود قانون اساسی

موضوعات

  1. ایمانی، عباس و امیررضا قطمیری؛ قانون اساسی در نظام حقوقی ایران (پیشینه، آموزه‌ها، قوانین)؛ تهران: نشرنامه، 1388.
  2. جهان‌بین، داریوش؛ بررسی تطبیقی حمایت‌های غیرقضایی از شهروندان با تمرکز بر کارکردهای آمبودزمانی سازمان بازرسی کل کشور (پایان‌نامه کارشناسی ارشد)؛ تهران: دانشکده علوم قضایی و خدمات اداری، 1395.
  3. رشیدی، احمد و منا معنوی؛ «فراتحلیل وظایف نظارتی سازمان بازرسی و مفهوم‌بندی آن در الگوی حکمرانی خوب»، فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی؛ ش87، پاییز 1398، ص81ـ102.
  4. رضاییان، علی؛ اصول مدیریت؛ ج2، چ2، تهران، نشر دانشگاه تهران، 1394.
  5. رضایی‌زاده، محمدجواد؛ «آمبادزمان: پاسدار حقوق شهروندان، مبتکر اصلاحات اداری»، فصلنامه حقوق (دانشگاه حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران)؛ ش3، پاییز 1389، ص151ـ170.
  6. سیف‌زاده، علی؛ «آمبودزمان چیست»، گزارش پژوهشی مرکز مطالعات و پژوهش‌های سلامت اداری و مبارزه با فساد؛ ش76، شهریور 1394، ص 1ـ65.
  7. عباسی، بیژن؛ حقوق اداری؛ چ1، تهران: نشر دادگستر، 1389.
  8. عمید زنجانی، عباسعلی و ابراهیم موسی‌زاده؛ دانشنامه فقه سیاسی؛ تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1390.
  9. عمید زنجانی، عباسعلی و ابراهیم موسی‌زاده؛ نظارت بر اعمال حکومت و عدالت اداری؛ تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1390.
  10. فلاح‌زاده، محمدعلی و زهرا زارعی؛ «بررسی تطبیقی سازمان بازرسی کل کشور و نهاد آمبودزمان»، فصلنامه علمی پژوهشی حقوق اداری؛ ش2، زمستان 1392، ص127ـ158.
  11. قطمیری، امیررضا؛ مجموعه قوانین و مقررات مربوط به: سازمان بازرسی کل کشور؛ تهران، نشر نسل نوین، 1390.
  12. گرجی ازندریانی، علی‌اکبر و مهدی بابایی؛ «آمبودزمان: هم‌سنجی سامانه‌های ایران، فرانسه و انگلستان»، مجله تحقیقات حقوقی؛ ش48، بهار 1391، ص125ـ194.
  13. محمد نبی، حسین؛ شناخت سازمان بازرسی و نظارت؛ تهران: سازمان بازرسی کل کشور، 1378.
  14. مرکز تحقیقات شورای نگهبان؛ گزارش بررسی حدود اختیارات و صلاحیت‌های کمیسیون اصل نود قانون اساسی؛ تهران: مرکز تحقیقات شورای نگهبان، 1390.
  15. مقتدری، مهدی؛ درآمدی بر حکمرانی خوب؛ تهران: انتشارات جنگل، 1395.
  16. مهرپور، حسین؛ نظام بین‌المللی حقوق بشر؛ تهران، نشر اطلاعات، 1394.
  17. مهرعلیان، اردشیر؛ «تطبیق سازمان بازرسی کل کشور با نهاد آمبودزمن و نهادهای مشابه آن»، ماهنامه پژوهش ملل؛ ش17، اردیبهشت 1396، ص105ـ119.
  18. موسی‌زاده، ابراهیم و فضل‌الله جوکار؛ آمبودزمن و نهادهای مشابه آن و نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران؛ تهران: انتشارات دادگستر، 1391.
  19. موسی‌زاده، ابراهیم؛ «بررسی تطبیقی کمیسیون اصل نود و نهاد آمبودزمان (نهاد بازرسی و نظارت)»، فصلنامه دیدگاه‌های حقوقی قضایی؛ ش17، بهار 1390، ص157ـ163.
  20. موسی‌زاده، ابراهیم؛ بررسی قانون سازمان بازرسی کل کشور و تطبیق آن با نهاد آمبودزمن برخی کشورها (پایان‌نامه کارشناسی ارشد)؛ تهران: دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، 1381.
  21. هداوند، مهدی؛ حقوق اداری تطبیقی؛ ج2، چ2، تهران: انتشارات سمت، 1390.
  22. ویژه، محمدرضا؛ نظارت سازمان بازرسی کل کشور بر حُسن جریان امور و اجرای صحیح قوانین؛ تهران: نشر قوه قضائیه، 1396.
  23. Gottehrer, Dean M.; Fundamental Elemets of An Effective Ombudsman Institution; Stockholm, 2009.
  24. Kuchko, Gabriale; European ombudsman institution; Austria, 2008.
  25. Pegram, Thomas; In defense of citizens: The human rights ombudsman in latin American; University of Oxford, 2007.
  26. Reaf, Linda; The international ombudsman anthology; Amesterdam, Netherland, 1999.
  27. Ziegenfuss, James, Rouke Jr, Particia; The Ombudsman Handbook: Designing and Managing an Effective Problem Solving; USA, 2011.