حقوق اسلامی

حقوق اسلامی

بررسی ابعاد مشاغل مجرمانه از منظر جرم شناسی و آموزه های اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استاد دانشکده حقوق دانشگاه قم
چکیده
مشاغل مجرمانه به معنای فعالیت های مستمری که فرد در ازای آن دستمزد می‌گیرد و دارای مفاسد و پیامدهای زیان‌باری برای فرد و جامعه و از این رو قابل جرم انگاری و مجازات است از جمله مباحث مهمی است که در حوزه علوم جنایی جای واکاوی فراوان دارد؛ این مقاله می‌کوشد ابعاداین مهم را با روش توصیفی ـ تحلیلی و براساس منابع کتابخانه‌ای از منظر جرم‌شناسی و آموزه‌های اسلامی مورد بررسی قرار دهد. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که هرچند جرم‌شناسان در تبیین چیستی مشاغل مجرمانه،اختلاف نظر دارند ولی ویژگی هایی همچون مجموعه منظم و مستمری از فعالیت ها ، درآمدزا بودن ، زیانباربودن برای فرد و جامعه و دارابودن پرستیژً را به عنوان اوصاف مشاغل مجرمانه بیان می کنند ..در تبیین چرایی این مشاغل نیز نظریه هایی که بیشتر با رویکرد جامعه ‌شناختی است ارایه کرده اند ؛ اما همچنان جای نظریه‌پردازی در این خصوص وجود دارد؛ این مسئله، به‌خصوص زمانی که از منظر آموزه‌های اسلامی مورد مطالعه قرار دهیم اهمیت بیشتری می یابد زیرا آموزه های اسلامی رفتارهای انسان را نه از منظر صرف منافع یا مضرات مادی و دنیوی بلکه با نگاه جامع به امور مادی و معنوی و دنیوی و اخروی مورد توجه قرار می دهد.از این رو چیستی و چرایی مشاغل مجرمانه از منظر وسیع تری مورد بررسی قرار می گیرد

واژگان کلیدی: مشاغل مجرمانه، حرفه جرم‌زا، حرفه مجرمانه، جرم‌شناسی، اسلام
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  1. باقری، خسرو؛ «تربیت حرفه‌ای در بستر دیدگاه اسلام»، فصلنامه حوزه و دانشگاه؛ ش14 و 15، 1377، ص؟ـ؟.
  2. بی ویلیامز، فرانک و ماری لین دی مک مشین؛ نظریه‌های جرم‌شناسی؛ ترجمه حمیدرضا ملک‌محمدی؛ چ2، تهران: نشر میزان، 1386.
  3. تقی‌زاده، مریم؛ مجرمان حرفه‌ای و سیاست کیفری ایران در قبال آنها (پایان‌نامه کارشناسی ارشد)؛ قم: دانشگاه قم، 1391.
  4. تهرانی، مجتبی؛ «تربیت در محیط شغلی؛ آشنایی با مشاغل مکروه و مخرّب، سه بحث محوری پیرامون محیط شغلی»؛ خبرگزاری مهر؛ 4/12/1389.
  5. جعفری، فریدون و محسن عباسی مقرب؛ «مبانی فقهی حقوقی جرم‌انگاری تصدی بیش از یک شغل دولتی در حقوق ایران»، پژوهشنامه حقوق کیفری؛ بهار و تابستان 1395، ش1، 1395، ص47ـ72.
  6. حاجی‌ده‌آبادی، محمدعلی؛ جامعه‌شناسی جنایی؛ چ4، قم: انتشارات بین‌المللی المصطفی، 1394.
  7. حرّ عاملی، محمد‌بن‌حسن؛ وسائل‌الشیعة؛ تهران: مکتبة اسلامیه، 1388.
  8. حسینی، سیدمحمد؛ سیاست جنایی در اسلام و در جمهوری اسلامی ایران؛ تهران: سمت، 1381.
  9. دهخدا، علی‌اکبر؛ فرهنگ لغت؛ محل نشر: ناشر، سال.
  10. صدوق، محمد‌بن‌بابویه؛ علل‌الشرائع؛ ج1، نجف: انتشارات مکتبة حیدریه، 1385.
  11. صدوق، محمدبن‌بابویه؛ من لایحضره‌الفقیه؛ ج3، قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1413ق.
  12. صدوق، محمد‌بن‌بابویه؛ من لایحضره‌الفقیه؛ ج4، قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه، [بی‌تا].
  13. غلامی حسین؛ «تکرار جرم به‌عنوان حرفه مجرمانه»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی؛ ش62، 1382، ص285ـ315.
  14. غلامی، حسین؛ تکرار جرم؛ بررسی متوفی ـ جرم‌شناختی؛ تهران: میزان، 1382.
  15. فیض کاشانی، محمدمحسن؛ الوافی؛ ج17، اصفهان: کتابخانه امام امیرالمؤمنین†، 1406ق.
  16. کلینی، محمد‌بن‌یعقوب؛ الکافی؛ تهران: دارالکتب الإسلامیه، 1367.
  17. کی‌نیا، مهدی؛ مبانی جرم‌شناسی؛ ج1، چ2، تهران: انتشارات دانشگاه تهران: 1369.
  18. مجلسی، محمدباقر؛ بحارالأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمةالأطهار‰؛ ج100، محل نشر: مؤسسة الطبع والنشر، 1410ق.
  19. نام خانوادگی (مجلسی دوم)، محمدباقر‌بن‌محمدتقی؛ مرآةالعقول فی شرح أخبار آل‌الرسول؛ ج19، تهران: دارالکتب الإسلامیه، 1404ق.
  20. ولد، جرج، توماس برنارد و جفری اسنیپس؛ جرم‌شناسی نظری (گذری بر نظریه‌های جرم‌شناسی)؛ ترجمه علی شجاعی؛ تهران: سمت، 1380.
  21. Hutchinson Wallace, Lisa (2005), Burglary as an occupation, Encyclopedia of criminology Editor: Richard A. wright & j. Mitchell Miller, Newyork, London. Vol 1.
  22. siegel, lany (2007), Criminology, (gthed) International Student dedition.
  23. Matsueda, Ros, Gartner, Rosemary, pihavin, Irving & Polakwski, Michael, (1992): the Prestige of criminal and conventional occaptoin: Asubc – ultural Model of criminal Aetivity, American sociological Review, vol 57, no 6.
  24. Mccandless, N,jane (2005), Prostitution as an occupation, Editor: J. Mitchell. Miller & Richard A. wrght, Encyclopedia of criminology, vol 3.
  25. Werner, J, Eiristadter, (2005) Robbery as occupation, Editor: J. Michell, miller & Wright, Richrd, Encyclopekial of criminology vol 3.
  26. Deepark Malabhotla (2013), An Analysis of the Relationship between Employment and crime, in: The park place Economist, v 21. Crutchfield, Robert D, & phchferd, susan R. (1997), Work and crime: the Ehects of Labor stratification. In social forces, vol. 76, N 1. oxford university press.
  27. Houston, Ellen and Berstein, Jared, (2000): crime and work, what we can learn from the law – wage labor market.
  28. Webester (1981). Fhird new international Dictionary USA
  29. https//ww. yasa. co 1397/5/31