تحقق سوءنیت خاص در جرایم مقید حاصل ارتباط مستقیم میان فعل و انفعالات نفسانی مرتکب و نتیجه مجرمانه است. «قصد نتیجه» نوعی حالت روانی است که بهزعم همه حقوقدانان و بر اساس قوانین کیفری ضمن ایجاد رابطه مستقیم میان فعل و انفعالات روانی مرتکب و نتیجه مجرمانه، سوءنیت خاص را تحقق میبخشد. بااینحال مطابق قانون مجازات اسلامی 1392 تنها حالت روانی ایجادکننده رابطه مزبور «قصد نتیجه» نیست و «علم و آگاهی» مرتکب نسبت به نتیجه مجرمانه نیز میتواند تحت شرایطی خاص در تشکیل سوءنیت خاص واجد نقشی مستقل باشد. علم و آگاهی مرتکب نسبت به نتیجه مجرمانه به دو شیوه «علم به وقوع نتیجه» و «علم به قابلیت فعل در ایجاد نتیجه» بهزعم قانونگذار کیفری درحالحاضر میتواند سوءنیت خاص را تشکیل دهد. بنا بر قواعد کیفری کنونی، هر چند «علم به وقوع نتیجه» میتواند در همه جرایم مقید تشکیلدهنده سوءنیت خاص باشد، اما «علم به قابلیت فعل در ایجاد نتیجه» از این عمومیت برخوردار نیست.
کدروف، اسپیرکین و پریانی، کیومرث؛ علم چیست؟؛ هدهد؛ ش 1، سال سوم، خرداد 1360.
کلانتری، کیومرث، رضا رضایی و جواد مصلحی؛ «آگاهی و توجه در رکن قتل عمدی در نظام حقوقی ایران و امریکا»، آموزهﻫﺎی ﺣﻘﻮﻕ ﮐﯿﻔﺮی؛ ﺑﻬﺎر و ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻥ 1396، ص3-32.
کار، کلودیا و جانسن، مورین؛ سرآغازی بر حقوق کیفری انگلستان و ویلز؛ ترجمه امیر اعتمادی؛ تهران: میزان، 1396.
محمدخانی، عباس؛ عنصر روانی جرم (کلیات عنصر روانی ــ عنصر روانی جرایم عمدی)؛ ج1، تهران: میزان، 1395.
معین، محمد؛ فرهنگ فارسی؛ تهران: انتشارات فرهنگنما با همکاری انتشارات آراد، 1387.
یکرنگی، محمد و حسن عالی پور؛ «معیار علم به وقوع نتیجه در حقوق کیفری ایران با رویکرد تطبیقی به حقوق انگلستان و فقه امامیه»، مجله مطالعات حقوق کیفری و جرمشناسی؛ ش2 و 3، بهار و تابستان 1394، ص155-169.
