حقوق اسلامی

حقوق اسلامی

تبیین مبانی فلسفی حق بر میراث فرهنگی: از ارزش ذاتی تا کرامت انسانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموخته سطح چهار حوزه علمیه قم؛ دانشجوی دکترای تخصصی فلسفه حقوق دانشگاه باقرالعلوم علیه‌السلام قم.
2 عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی قم
3 دکتری، گروه حقوق، دانشگاه باقرالعلوم(ع)، قم.
چکیده
حق بر میراث فرهنگی، به‌عنوان جلوه‌ای بنیادین از حقوق بشر، ریشه در پیوند ارزش ذاتی آثار فرهنگی با کرامت انسانی دارد. این مقاله با روش توصیفی_تحلیلی و رویکرد فلسفی_حقوقی، مبانی نظری این حق را از منظر ارزش‌ ذاتی، کرامت و استمرار تاریخی واکاوی می‌کند. با نقد رویکردهای ذات‌گرا و غیرذات‌گرا، ارزش میراث را پدیداری، رابطه‌محور و فراتر از قیمت بازاری تبیین کرده و آن را تجلی عقلانیت، آزادی و هویت جمعی (بر پایه آرای کانت، هگل، ریکور و نوسبام) می‌داند. چارچوب پیشنهادی، حق بر میراث را شامل دسترسی، بهره‌برداری، حفظ و مشارکت پویا تعریف کرده و دولت‌ها را به مهار تهدیدها، تضمین عدالت بین‌نسلی و ادغام میراث در سیاست‌های حقوق بشری متعهد می‌سازد. نتیجه آن‌که، حفاظت از میراث نه امری مدیریتی، بلکه تعهدی اخلاقی در پاسداشت شأن بشر و بازآفرینی معنا در تاریخ است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 08 بهمن 1404