حقوق اسلامی

حقوق اسلامی

تبیین مبانی فلسفی حق بر میراث فرهنگی: از ارزش ذاتی تا کرامت انسانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموخته سطح چهار حوزه علمیه قم؛ دانشجوی دکترای تخصصی فلسفه حقوق دانشگاه باقرالعلوم علیه‌السلام قم.
2 عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی قم
3 دکتری، گروه حقوق، دانشگاه باقرالعلوم(ع)، قم.
10.22034/ilaw.2026.2078212.3730
چکیده
حق بر میراث فرهنگی، به‌عنوان جلوه‌ای بنیادین از حقوق بشر، ریشه در پیوند ارزش ذاتی آثار فرهنگی با کرامت انسانی دارد. این مقاله با روش توصیفی_تحلیلی و رویکرد فلسفی_حقوقی، مبانی نظری این حق را از منظر ارزش‌ ذاتی، کرامت و استمرار تاریخی واکاوی می‌کند. با نقد رویکردهای ذات‌گرا و غیرذات‌گرا، ارزش میراث را پدیداری، رابطه‌محور و فراتر از قیمت بازاری تبیین کرده و آن را تجلی عقلانیت، آزادی و هویت جمعی (بر پایه آرای کانت، هگل، ریکور و نوسبام) می‌داند. چارچوب پیشنهادی، حق بر میراث را شامل دسترسی، بهره‌برداری، حفظ و مشارکت پویا تعریف کرده و دولت‌ها را به مهار تهدیدها، تضمین عدالت بین‌نسلی و ادغام میراث در سیاست‌های حقوق بشری متعهد می‌سازد. نتیجه آن‌که، حفاظت از میراث نه امری مدیریتی، بلکه تعهدی اخلاقی در پاسداشت شأن بشر و بازآفرینی معنا در تاریخ است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 08 بهمن 1404