وضوح و شفافیت فرآیند تصمیم‌گیری قضایی، یکی از مهم‌ترین عوامل توانمندسازی قضات برای دستیابی به رأی متقن در هر نظام حقوقی است. با عزیمت از فرض این رابطه‌ی معنادار، مداقه‌ی نظری و حقوقی در نظریه‌های دادرسی حاکی از وجود متغیرهای مشترک مؤثر بر معادله‌ی قضاوت در نظریه‌های مختلف دادرسی است. این پژوهش با روشی توصیفی-تحلیلی و مطالعه تطبیقی نحوه‌ی تأثیرگذاری متغیرهایی چون مفهوم قانون، نسبت حقوق و اخلاق، دادرسی ارتباطی و سیاست قضایی بر فرآیند دادرسی در دادگاه‌ها را بررسی نموده است. یافته‌های تحقیق مؤیّد رابطه‌ی مستقیم میان نوع نگرش نظریه‌پرداز حقوقی به هر یک از مؤلفه‌های مذکور و نظریه دادرسی وی، و هم‌چنین مبیّن عوامل ماهوی مؤثر بر اتقان رأی در نظام قضایی است. این پژوهش با روشی توصیفی-تحلیلی و مطالعه تطبیقی نحوه‌ی تأثیرگذاری متغیرهایی چون مفهوم قانون، نسبت حقوق و اخلاق، دادرسی ارتباطی و سیاست قضایی بر فرآیند دادرسی در دادگاه‌ها را بررسی نموده است. یافته‌های تحقیق مؤیّد رابطه‌ی مستقیم میان نوع نگرش نظریه‌پرداز حقوقی به هر یک از مؤلفه‌های مذکور و نظریه دادرسی وی، و هم‌چنین مبیّن عوامل ماهوی مؤثر بر اتقان رأی در نظام قضایی است. سیاست قضایی بر فرآیند دادرسی در دادگاه‌ها را بررسی نموده است. یافته‌های تحقیق مؤیّد رابطه‌ی مستقیم میان نوع نگرش نظریه‌پرداز حقوقی به هر یک از مؤلفه‌های مذکور و نظریه دادرسی وی، و هم‌چنین مبیّن عوامل ماهوی مؤثر بر اتقان رأی در نظام قضایی است.