حقوق اسلامی

حقوق اسلامی

تعارض ادله گفتاری و ادله علمی در نظام کیفری ایران: مطالعه موردی پرونده های دادگستری تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه تهران
2 عضو هیئت علمی دانشگاه تهران
چکیده
ادله گفتاری مبتنی بر اظهار واقعیت از زبان متهم(اقرار)، شهود(گواهی) و یا شاکی (سوگند)، برحسب تحولات اجتماعی اعتباری نسبی یافته است. این ادله به جهت نمایش مستقیم واقعیت و هزینه‌ کم‌تر، جایگاه مهمی در دادرسی دارند. در برابر ادله علمی که مبتنی بر کشف واقعیت‌اند پیوسته اعتبار بیشتری یافته‌اند. گاه ادله گفتاری با ادله علمی متعارضند و بیان واقعیتی که از زبان متهم یا شهود یا شاکی صورت می‌گیرد با واقعیتی که توسط ادله علمی نشان داده می‌شود متفاوت است. اگر ادله علمی، بیان یقینی از واقع داشته یا برای ادله گفتاری طریقیت قائل باشیم حل تعارض به راحتی صورت می‌گیرد. نظر به موضوعیت ادله گفتاری، حل تعارض در فرضی که ادله علمی، علم برخلاف ادله گفتاری ایجاد نکرده‌ چگونه است؟ آیا باید ادله علمی را ترجیح داد و بگوییم ادله گفتاری در فرضی که وثوق نوعی به صحتشان نیست اعتبار ندارند؛ یا به دلیل عدم حصول علم به خلاف، ادله گفتاری را ترجیح داد؟ این نوشتار به روش توصیف و تحلیل می‌کوشد تعارض این ادله را با دو رویکرد قانونی و قضایی بررسی کند. یافته‌ها نشان می‌دهد ظرفیت، قدرت و گستره ادله علمی در کنار پشتیبانی علوم مختلف از آن، سبب می‌شود تا شاهد کشف استناد ناپذیری ادله گفتاری از رهگذر توسل به ادله علمی در رویه قضایی باشیم. پیشنهاد این نوشتار نیز بر محور تفوق ادله علمی بر ادله گفتاری در راستای کشف بهتر واقعیت و پرهیز از معایب ادله گفتاری است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 06 آذر 1403