حقوق اسلامی

حقوق اسلامی

مقابله به مثل در ضرر معنوی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.
2 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
3 دانشیار فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
چکیده
«هرگونه کاهش در دارایی، سلامت، علم، موقعیت، آبرو، آرامش، وآسایش» معنی ضرر است. لغت پژوهان و فقهاء در معنی ضرر قیدی نسبت مادیات وارد نکرده‌اند حتی برخی موارد معنوی مثل نقص در آبرو و حیثیت را نیز تصریح کرده‌اند. «هرگونه ضرر از سوی هرکس که باشد به بعد غیر مادی انسان به صورت فردی و گروهی و اجتماعی» ضرر معنوی خواهد بود. «مقابله به مثل» در واقع نوعی پاسداشت عزت و کرامت انسانی همچنین نوعی دفاع و نوعی پاسخ به اقدام آغاز کننده است و نوعی مجازات و عقوبت برای متجاوز محسوب می‌شود از این رو امکان گذشت از این حق نیز وجود دارد. آیا «مقابله به مثل» در امور معنوی هم قابل تحقق است؟ به تعبیر دیگر آیا به عنوان مقابله به مثل، به کسی که ضرر معنوی زده می‌توان ضرر معنوی زد یا خیر؟ اگر ایجاد ضرر معنوی از طریق عمل حرام صورت گرفته باشد، آیا می‌توان از طریق حرام مقابله به مثل نمود؟ غالب فقهاء امامیه مجوز فعل حرام به عنوان «مقابله به مثل» را صادر نکرده‌اند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 06 آذر 1403