حقوق اسلامی

حقوق اسلامی

اسقاط حق قبل از پیدایش ( تاملی در چالشهای نظری اسقاط مالم یجب )

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته دکترای حقوق خصوصی دانشگاه اصفهان
2 عضو هیئت علمی گروه حقوق دانشگاه اصفهان ، دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
چکیده
هرچند امکان اسقاط حق، از ویژگی‌های ذاتی حق تلقی شده؛ اما از دیرباز در اینکه صاحب حق بتواند پیش از پیدایش حق، نسبت به اسقاط آن اقدام کند تردیدهایی وجود داشته و ساقط کردن حقی که هنوز موجود نشده را خلاف مقتضیات عقلی برشمرده‌اند، به حدی که قاعده «بطلان اسقاط مالم یجب» در کلام فقها بصورت «ارسال مسلم» مورد استناد قرار گرفته است؛ اما به تدریج، گرایش به تصحیح اسقاط ما لم یجب و تحدید قلمرو آن، در بین فقها، باورمندان بیشتری یافته است. برخی از فقها اسقاط حق در فرض وجود مقتضی را خارج از قاعده و صحیح دانسته‌اند و برخی دیگر، اسقاط به معنای منع از ایجاد حق و تصرف درعلت را معقول شمرده‌اند. تعداد دیگری از فقها هم شرط سقوط حق و خیار به عنوان شرط نتیجه را صحیح و آن را خارج از شمول اسقاط مالم یجب تلقی کرده‌اند. در حقوق ایران نیز با توجه به برخی مواد مربوط به اسقاط خیارات یا ابراء طبیب و نیز دیدگاه موافق فقهای معاصر، می‌توان اسقاط حق قبل از پیدایش آن را در بسیاری از موارد، موجه و مقبول درنظرگرفت.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 06 آذر 1403