حقوق اسلامی

حقوق اسلامی

تحلیل حقوقی وضوابط شفافیت در رابطه بین شرکت های تابعه و مادر در بورس سهام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمد ساردوئی نسب 1
محمد فتحی 2
1 دپارتمان حقوق نفت و گاز دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه تهران
10.22034/ilaw.2024.2028377.3436
چکیده
چکیده:
الزامات بورس های بزرگ اوراق بهادار ناظر بر شفافیت تاثیر بسزایی بر تنظیم نوع رابطه شرکت های مادر و تابعه دارد. اما در سیستم حقوق فعلی ایران مقررات ویژه ای برای ورودی شرکت تابعه در بازار بورس فیمابین دو شرکت پیش بینی نشده است و تاثیرگذاری قواعد بازار بورس از جهت ایجاد شفافیت عملکرد در شرکت تابعه روشن نیست. اما اعمال اصل شفافیت در بورس های بزرگ بین المللی موجب شده است که علیرغم تبعیت شرکت تابعه از شرکت مادر، این وضعیت نابرابر منافع شرکت فرعی نصیب شرکت مادر نگردد. نتیجتاً اصل شفافیت موجب بی طرفی در منافع و مالکیت سهم در فرض تعارض منافع با سایر سهامداران و به ویژه سهامداران اقلیت خواهد شد و از این منظر شرکت مادر صرف سهامدار شرکت بورسی است.. از این رو کنترل شرکت مادر بر شرکت تابعه که هم سودآوری متزایدی را دارد و هم موجبات کاهش ریسک را فراهم می کند و در صورت عدم پذیرش تام مسئولیت ناشی از کنترل شرکت مادر در بورس می باشد و اصولاً برابر الزامات بورسی اولاً شرکت تابعه مورد پذیرش تابع ضوابط مصوب بورس می شود. ثانیاً امکان اعمال نفوذ عملی از سوی شرکت مادر بر شرکت تابعه پذیرفته شده در بورس وجود ندارد.
کلیدواژه‌ها
شرکت مادر
هلدینگ
شرکت تابعه
اقتضائات رابطه شرکت تابعه و مادر
اصل شفافیت
الزامات بورس

موضوعات

  1. احمد، حبیب؛ حاکمیت شرکتی در مؤسسات مالی اسلامی‏؛ ترجمه حسین میسمی؛ تهران: انتشارات بورس، 1388.
  2. احمدی، شاهین؛ اصول راهبری شرکتی سازمان همکاری و توسعه اقتصادی؛ تهران: انتشارات بورس، 1395.
  3. اسعدی، عبدالرضا؛ «حاکمیت شرکتی و عملکرد شرکت‎های هلدینگ و تابعه در بورس اوراق بهادار تهران»، نشریه راهبرد مدیریت؛ ش۱۵، تابستان 1395، ص۱۵۱ـ۱۲۹.
  4. امینی، مهدی؛ اصول حاکم بر بازار اوراق بهادار؛ مطالعه تطبیقی در حقوق ایرا ن و امریکا (رساله دکتری)؛ تهران: دانشگاه تربیت مدرس، 1394.
  5. باریکلو، علیرضا؛ «ماهیت سهم و بازخرید آن توسط شرکت صادرکننده»، پژوهشنامه حقوق و علوم سیاسی؛ ش1، تابستان 1385، ص۱۳ـ۳۸.
  6. باقری، محمود و عباس احضاری؛ «ابعاد حقوقی بازار سرمایه غیرمتشکل، با نگرش تطبیقی در حقوق ایالات متحده امریکا»، فصلنامه پژوهش حقوق خصوصی؛ ش۲۶، بهار 1397، ص۵۹ـ۸۶.
  7. پارساییان، علی؛ نظام راهبری شرکتی؛ تهران: انتشارات بورس، ۱۳۶۵.
  8. الجرحی، مبیدعلی؛ حاکمیت شرکتی در موسسات مالی اسلامی؛ تهران: مؤسسه پژوهش و آموزش اسلامی (IRTI)، 2002م.
  9. جمالی، جعفر؛ رویّه هیئت داوری و اوراق بهادار تا پایان سال 1395؛ تهران: انتشارات بورس، 1396.
  10. حسن‌زاده، حیدر؛ شرکت‎های تجارتی؛ تهران: انتشارات خرسندی، 1396.
  11. رضایی، علی؛ «مبانی مسئولیت شرکت مادر در قبال شرکت تابعه»، پژوهش‌های حقوق تطبیقی؛ ش3، بهار و تابستان 1396، ص۱۵۱ـ۱۷۷.
  12. رهبری، مهسا؛ اصول حاکمیت شرکتی سازمان همکاری اقتصادی و توسعه OECD؛ تهران: انتشارات بورس، 1385.
  13. سلطانی، محمد؛ بایسته‎های حقوق بازار سرمایه (اصول)؛ تهران: نشر بورس، 1393.
  14. سلطانی، محمد؛ بایسته‎های حقوق بازار سرمایه (مقررات تحلیل‌گری)؛ تهران: انتشارات بورس، 1396.
  15. شهیدی، سیدمرتضی؛ قواعد حقوقی حاکم بر معاملات در بورس کالایی؛ تهران: نشر میزان، 1396.
  16. عبدی‌پور، ابراهیم و همکاران؛ «اعمال قواعد سنّتی مسئولیت مدنی غیرقراردادی بر مسئولیت شرکت هلدینگ»، آموزه‌های فقه مدنی؛ ش20، 1398، ص؟ـ؟.
  17. علمشاهی، حمیدرضا؛ سیمای حقوقی هیئت مدیره در راهبری شرکتی؛ تهران: نشر شرکت چاپ و بازرگانی، 1398.
  18. غلامی، جهانبخش؛ «سوء استفاده شرکت مادر از شرکت‌های تابعه در حقوق ایران؛ مصادیق، تبیین مسئولیت و راهکارها»، نشریه حقوقی دادگستری؛ ش۱۱۳، بهار 1400، ص۲۸۵ـ۳۰۷.
  19. قپانچی، حسام و همکاران؛ «جرایم مالی شرکتی از گونه‌شناسی تا علت‌شناختی»، دانشنامه حقوق اقتصادی؛ ش6، زمستان 1393، ص۱۴۳ـ۱۷۲.
  20. کردیان، الهه؛ کارایی بازار سهام و استقلال هیئت مدیره شرکت‎ها؛ تهران: نشر تفکر آینده‌ساز، 1400.
  21. کریمی، نورالدین؛ تبیین اصول حاکم بر بورس (پایان‌نامه کارشناسی ارشد)؛ تهران: دانشگاه شاهد، 1393.
  22. مشایخی، بیتا؛ راهبری شرکتی؛ مفاهیم و موردکاوی؛ تهران: انتشارات بورس، 1392.
  23. مظاهری کوهانستانی، رسول و همکاران؛ «مسئولیت شرکت مادر به‌واسطه کنترل شرکت فرعی فاقد سرمایه کافی در حقوق آلمان و ایران»، حقوق تطبیقی؛ ش۱۱۷، بهار و تابستان 1401 ، ص۸۳ـ۱۰۸.
  24. ملایی، میلاد و همکاران؛ درآمدی بر قواعد حاکم بر معاملات بورس اوراق بهادار در حقوق ایران؛ تهران: انتشارات بورس، 1399.
  25. موسوی، سیدمحسن و موسی احمدی؛ بازارها، نهادها و ابزار‎های مالی؛ تهران: انتشارات بورس، 1402.
  26. میرزایی منفرد، غلامعلی و سعید قیطانی؛ مطالعه تطبیقی قانون حاکم بر بازار اوراق بهادار انگلستان و ایران (پایان‌نامه کارشناسی ارشد)؛ تهران: انتشارات بورس، 1398.
  27. نصیری، مرتضی و احمد شهنیایی؛ حقوق سهامداران در آیینه مقررات بازار بورس اوراق بهادار (پایان‌نامه کارشناسی ارشد)؛ تهران: مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی، 1395.
  28. Alan Dignam & John Lowry; Company Law/ Oxford, 2015.
  29. Antitrust and Its Economic ImplicationsE. Thomas Sullivan 2008 Lexis Neexis.
  30. Black Law Dictionary; Tenth edition; Editor: Bryan A. Garner, 2014.
  31. Blakstone’s Statutes on Company law; Derek French 2012-2013 Oxford.
  32. Commercial Bankruptcy Litigation; Friedland 2018 Thomson.
  33. Commercial Law; LS Sealy 2008 Oxford.
  34. Competition Law in China; Owen Nee; 2018 Thomson.
  35. Dictionary of International Trade Law; Raj Bhala 2012 Lexis Nexis.
  36. Disclosure Guideance and Transparency Rules sourcebook/2023/ www.handbook.fca.org.uk.
  37. Five rules for successful Stock investing; Dorsey; pat/ 2004/ Ebook.
  38. Holding Ltd V Southern Tropics Ltd, 1999.
  39. International Trademark Dilution; Daniel R. Bereskin 2018 Thomson.
  40. Legal impacts from the bankruptcy of subsidiary company to holding as the corporate guarantor; Malikhatun Badriyah, 2018.
  41. London stock Exchange/ https://docs. londonstockexchange. com/sites/default/files/documents/rules.
  42. New Stock trend detector;/Gann; Willian D. b 1878/1936/ Financial guardian publishing co.
  43. Ord v Belhaven pubs Ltd, 1998.
  44. Stock Market Rules;/Sheimo; Michael D. 1944/ Mc Graw Hill.
  45. The Freedom of Information and Privacy Acts; Cornish F. Hitchcock 2018 Thomson pure theory of law/ kelsen;Hans;2003/Lawbook Exchange.
  46. The Theory and practice of subsidiary Governance. Deloitte 2013.
  47. The Ties that bind parent and subsidiary companies; By: Carlie Alcock; july 2020
  48. West’s Tax Law Dictionary; Robert Sellers Smith; 2018 Thomson.
حقوق اسلامی
دوره 22، شماره 85
تابستان 1404
صفحه 5-45