حقوق اسلامی

حقوق اسلامی

بررسی قانون حاکم بر اوراق بهادار واسطه ای در نظام های حقوقی ایران ، انگلیس و آمریکا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حقوق خصوصی. واحد زنجان . دانشگاه ازاد اسلامی. زنجان. ایران
2 استاد حقوق خصوصی، پژوهشگاه حقوق سازمان انرژی هسته‌ای ایران
3 استاد فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه مازندران-بابلسر
چکیده
توسعه روزافزون اوراق بهادارباعث ایجادمباحث نوینی دراین زمینه گردیده است یکی ازاین مسائل،ظهور اوراق بهادارواسطه ای است.دراین نوع از اوراق برخلاف اوراق بهادار مستقیم، سرمایه گذار به نحو مستقیم طرف قرارداد با ناشر قرار نمی گیرددراین روش شخص واسطی اقدام به خرید اوراق بهادار ناشروحبس کردن آن نموده وحقوق ناشی از این اوراق حبس شده را به سرمایه گذار منتقل می نمایدهرچندایران برخلاف کشورهایی همچون آمریکاوانگلیس این اوراق را به صورت رسمی در قوانین خود پیش بینی ننموده است،امادرایران وباتوجه به شریعت اسلام،اوراقی تحت عنوان اوراق صکوک پیش بینی گردیده است که شباهت فراوانی با اوراق بهادار واسطه ای داردتوسعه روز افزون اوراق بهادار واسطه ای وویژگی جهانی بودن این اوراق و ریسک هایی همچون ورشکستگی ناشر،ضرورت بررسی قانون حاکم بر این اوراق را دوچندان می نماید.درانگلستان نیزبه دلیل مشهود نبودن حقوق ناشی از اوراق بهادار واسطه ای و عدم امکان تعیین محل وقوع مال برای تعیین قانون حاکم بر اوراق بهادار (از جمله اوراق بهادار واسطه ای) قانونی را حاکم می دانند که اوراق مذکور در آن کشور ثبت گردیده باشند.درآمریکا،در صورتیکه طرفین قانونی را بر قرارداد خود حاکم نمایندقانون مذکوراجرا خواهدشدامادرصورتی که طرفین توافقی در این زمینه ننمایند،حوزه قضایی شخص واسطه صالح خواهد بود.حوزه قضایی شخص واسطه اوراق بهادار نیز حوزه ای است که دفتر مدیر عامل واسطه اوراق بهاداردرآن واقع شده است متاسفانه در زمینه تعارض قوانین در مورد اوراق بهادار به طور مشخص،درقوانین ایران مقرره ای وجود نداردبنابراین قانونگذار ایرانی تمایل دارددرتعارض قوانین اوراق بهاداربالاخص اوراق بهادارواسطه ای،قوانین ملی خود را به اشخاص خارجی تحمیل نماید.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


1.       ابراهیمی سرو علیا، محمدحسن: «بررسی تحلیلی فرصت‌ها و تهدیدات جهانی‌شدن بر بورس اوراق بهادار ایران»، چشم‌انداز مدیریت مالی و حسابداری؛ ش1، بهار 1390، ص131ـ150.
2.       احمدی حاجی‌آبادی، روح‌الله؛ «بررسی فقهی ـ نظری اوراق بهادار اسلامی (صکوک)»، مجله راهبرد؛ ش12، زمستان 1386، ص95ـ112.
3.       باقری، محمود و نفیسه شوشی‌نسب؛ «مالکیت مستقیم و غیرمستقیم اوراق بهادار»، مطالعات حقوق تطبیقی؛ ش2، پاییز و زمستان 1392، ص81ـ96.
4.       تفرشی، عیسی؛ مباحثی تحلیلی از حقوق شرکت‌های تجاری؛ ج1، چ3، تهران: دانشگاه تربیت مدرس، 1400.
5.       توحیدی، محمد و رضا یارمحمدی؛ «نوع شناسایی و طبقه‌بندی اوراق بهادار اسلامی (صکوک) ازمنظر معیارهای گوناگون»، فصلنامه علمی اقتصاد و بانکداری؛ ش28، پاییز 1398، ص41ـ96.
6.       سلجوقی، محمود؛ حقوق بین‌الملل خصوصی؛ ج2، چ5، تهران: میزان، 1387.
7.       فهیمی، عزیزالله و همکاران؛ «بررسی قانون حاکم بر انتشار صکوک بین‌المللی در جهان و الزامات بسترسازی حقوقی در بازار سرمایه ایران»، دوفصلنامه علمی جستارهای اقتصادی ایران؛ ش31، بهار و تابستان 1398، ص297ـ322.
8.       الماسی، نجادعلی؛ حقوق بین‌الملل خصوصی؛ چ8، تهران: میزان، 1388.
9.       مافی، همایون و محمدحسین تقی‌پور؛ «قانون قابل اعمال بر تعهدات قراردادی در حقوق اتحادیه اروپا و امریکا»، فصلنامه پژوهش حقوق خصوصی؛ ش13، زمستان 1394، ص147ـ179.
10.  موسویان، سیدعباس و همکاران؛ «اوراق بهادار (صکوک) بانکی؛ تبدیل تسهیلات بانکی به اوراق بهادار در بانکداری بدون ربا»، دوفصلنامه تحقیقات مالی ـ اسلامی؛ ش1، پاییز و زمستان 1390، ص117ـ150.
11.  موسویان، سیدعباس؛ بازار سرمایه اسلامی 1؛ تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1398.
12.  نبی فیضی چکاب، غلام و همکاران؛ «بررسی موانع و کاستی‌های تأمین مالی خارجی در حقوق ایران»، پژوهش‌های بازرگانی؛ ش11، تابستان 1394، ص149ـ178
13.    Francisco J. Garcimartin Alferez , The Unidroit Project on Intermediated Securities: Direct and Indirect Holding Systems , Universidad Rey Juan Carlos of Madrid.
14.    Georgios P. Kouretas , Shareholding in EU: Is indirect holding approach appropriate in achieving financial integration? Department of Business Administration Athens University of Economics and Business GR-10434 Athens Greece and Christina I. Tarnanidou Department of Business Administration Athens University of Economics and Business GR-10434. , 2012.
15.    JA Burke. John and Anatoly. Ostrovskiy: “The intermediated securities system: Brussels I breakdown”. The European Legal Forum. NO. 5. 2007.
16.    Johansson. Erica: “Property Rights in Investment Securities and the Doctrine of Specificity”. Berlin: Springer, (2009).
17.    Hubert de Vauplane , Directeur Juridiqueet Conformite, Company Law and the Geneva Convention: Point of Contention , Group General Counsel , Credit Agricole , 2010.
18.    Khan. Salman Syed Ali: “The Role of IDB in Islamic Capital Market Development” In Mohamed Ariff, Munawar Iqbal, Shamsher Mohamad (Eds. ) The Islamic Debt Market for Sukuk Securities. The Theory and Practice of Profit Sharing Investment. Cheltenham: Edward Elgar (Foundations of Islamic Finance) , 2012.
19.    Law Commission: “Intermediated securities: who owns your shares?”, 2020.
20.    Micheler. Eva: “The Legal Nature of Securities, Inspirations from Comparative Law”, 2009. Electronic copy available at: http: //ssrn. com/abstract=1481427.
21.    Moffatt. Paula: “The standardisation of conflicts of laws rules for intermediated securities within the EU: Holy Grail or red herring?”. Centre for Business and Insolvency Law Nottingham Law School. Nottingham Trent University,2018.
22.    Mooney. Charles. W: “THE UNIDROIT GENEVA SECURITIES CONVENTION AND ITS INSOLVENCY ISSUES Core Issues under the UNIDROIT (Geneva) Convention on Intermediated Securities: Views from the United States and Japan. University of Pennsylvania, 2010.
23.    Oseni. Umar A. Hassan M. Kabir: “Regulating the governing law clauses in Sukuk transactions”. In J Bank Regul. Vol. 16. No. 3. 2015. DOI: 10. 1057/jbr. 2014.
24.    Rühl. Giesela: “Party Autonomy in the Private International Law ofContracts: Transatlantic Convergence and Eeconomic Eficiency”. Law ResearchInstitute Research Paper Series. CLPE Research Paper. Vol. 03 No. 1. 2007.
25.    Thévenoz. Luc: "Who Holds) Intermediated (Securities? Shareholders, account holders, and nominees". Uniform Law Review. 2010.
26.    Ungerer. Johannes: “Consequences of Brexit for European Private International Law”. European Papers www. europeanpapers. eu ISSN 2499-8249, Vol. 4. No 1. 2019.