حقوق اسلامی

حقوق اسلامی

حقّ حبس: شرایط و آثار آن در حقوق ایران و انگلستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق دانشگاه گنبد کاووس
2 استادیار گروه حقوق، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اراک، اراک، ایران
3 استادیار گروه حقوق خصوصی دانشگاه مازندران
چکیده
این نوشتار بر روی تطبیق قواعد حقوق ایران و انگلستان در زمینه ی حقّ حبس تمرکز دارد . در این زمینه ، به گونه ی کوتاه می توان گفت که قلمرو اعمال چنین حقّی در حقوق ما گسترده تر از حقوق انگلستان است . در برابر ، اگرچه در حقوق ایران ، اجرای حقّ حبس ویژهی تعهّدات اصلی و متقابل است ، در حقوق انگلستان، میان تعهّدات فرعی و اصلی نیز چنین حقّی وجود دارد . همچنین ، در حقوق انگلستان، امکان بازفروش مبیع به فروشنده به عنوان یکی از پیامدهای اجرای حقّ حبس داده شده است، در حالیکه در حقوق ایران، جز از طریق فسخ ، آن هم در شرایط ویژهی آن و بازگشت ملکیّت چنین حقّی برای دارنده ی حقّ حبس وجود ندارد. در جایی که تعهّد قابل تقسیم است ، رویکرد حقوق ایران و انگلستان در زمینه ی اجرای حقّ حبس تا اندازهی بسیاری همسان است .
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  1. اصغری آقمشهدی، فخرالدین و رضا زارعی؛ «حق بازفروش کالا (مطالعه تطبیقی)»، پژوهشنامه بازرگانی؛ ش۵۷، زمستان 1389، ص ۲۰۷ـ ۱۸۳.
  2. اصغری آقمشهدی، فخرالدین و فخری نوری؛ «حق حبس در کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا (وین 1980) و حقوق ایران»، نامه مفید؛ ش52، زمستان 1384، ص ۹۶ـ۸۱.
  3. امامی، حسن؛ حقوق مدنی؛ ج۱، چ27، تهران: انتشارات اسلامیه، 1386.
  4. انصاری، مرتضی؛ کتاب المکاسب؛ ج۲، قم: مٶسسه الإمام المنتظر، 1383.
  5. پارساپور، محمدباقر و محمد عیسایی تفرشی؛ «نظریه عمومی حق حبس در تعهدات متقابل»، نامه مفید؛ ش76، زمستان 1388، ص۲۲ـ۳.
  6. پارساپور، محمدباقر، سیدمصطفی محقق داماد و محمد عیسایی تفرشی؛ «تأثیر اجرای جزئی یا ناقص تعهد بر حق حبس با مطالعه تطبیقی در حقوق برخی کشورهای اروپایی»، مدرس علوم انسانی؛ ش58، پاییز 1387، ص۹۳ـ۱۱۲.
  7. جعفری ندوشن، علی‌اکبر و همکاران؛ «امکان‌سنجی حق بازفروش مبیع در فقه امامیه»، مجله حقوق اسلامی؛ ش66، پاییز 1399، ص۲۶۷ـ۲۹۲.
  8. حلّی (علامه حلّی)، حسن بن یوسف؛ تذکرةالفقهاء؛ ج۱۱، قم: مٶسسه آل‌البیت‰، 1414ق.
  9. شهیدی، مهدی؛ حقوق مدنی (عقود معیّن ۱)؛ چ13، تهران: انتشارات مجد، 1390.
  10. صفایی، حسین و دیگران؛ حقوق بیع بین‌المللی، بررسی کنوانسیون بیع بین‌المللی 1980 با مطالعه تطبیقی در حقوق ایران، فرانسه، ‌انگلیس و ایالات متحده امریکا؛ چ4، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1392.
  11. عاملی (شهید ثانی)، زین‌الدین‌بن‌علی؛ الروضةالبهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة؛ ج۳، بیروت: دارالعالم الإسلامی، 1414ق.
  12. عظیم‌زاده اردبیلی، فائزه؛ «حق حبس در نظام حقوقی خانواده در اسلام»، فقه و حقوق خانواده؛ ش54، بهار و تابستان 1390، ص۵ـ۲۷.
  13. عیسایی تفرشی، محمد، عبادالله رستمی چلکاسری و مرتضی نصیری؛ «مطالعه تطبیقی حق تعلیق و حق حبس در حقوق داخلی و قرارداد نمونه فیدیک»، مدرس علوم انسانی؛ ش 41، بهار 1384، ص۱۳۷ـ۱۷۴.
  14. قیوم‌زاده، محمود؛ «بررسی ماهیت حق حبس در نکاح و چگونگی استیفای آن»، فقه و مبانی حقوق اسلامی؛ ش1، بهار و تابستان 1389، ص۱۳۵ـ۱۵۵.
  15. کاتوزیان، ناصر؛ قواعد عمومی قراردادها: اجرای عقد و عهدشکنی؛ ج4، تهران: شرکت سهامی انتشار، 1383.
  16. محقق ثانی، شیخ علی؛ جامع‌المقاصد فی شرح‌القواعد؛ ج۴، قم: مٶسسه آل‌البیت‰، 1413ق.
  17. یزدانی، غلامرضا و محسن جهانگیری؛ «تاریخچه و قلمرو حق حبس در فقه امامیه (با نگاهی تطبیقی به فقه اهل سنّت و حقوق غربی)»، آموزه‌های فقه مدنی؛ ش6، پائیز و زمستان 1391، ص۲۳ـ۴۶.
  18. A Survey on the Right of Lien: Conditions and its effects in View of Iran and England Law.
  19. Atiyah P. S., Adams, John., Macqueen, Hector; Atiyah's Sale of Goods, United Kingdom: Longman, 12thed ,
  20. Battersby G, Preston, A. D; The Concepts Of “Property,” “Title” And “Owner” Used in The Sale of Goods Act 1893, The Modern Law Review, Vol. 35, No. 3, 1972.
  21. Beale, Hugh; Chitty on Contract, I, 28th ed, London: Sweet & Maxwell Ltd, 1999
  22. Beale, Hugh; Remedies for Breach of Contract, London: Sweet and Maxwell ,
  23. Bridge, M; Benjamin's Sale of Goods, London: Sweet and Maxwell ,
  24. Bridge, M; The Sale of Goods, New York: Oxford, University Press , 2003
  25. Faber, Wolfgang., Brigitta, Lurger; Rules for the Transfer of Movable: A Candidate for European Harmonization or National Reforms? Munich: Sellier, European Law Publishers ,
  26. Lawson, F. H., Rudden, B; The Law of Property, london: Clarendon Law Series, 2nd ed ,
  27. Macleod, J; Consumer Sales Law, london: Routledge-Cavendish, 2002.
  28. Rostill, Luke; Relative Title and Deemed Ownership in English Personal Property Law, Oxford Journal of Legal Studies, Volume 35, Issue 1 , 31_54.
  29. Saharay, Madhusudan; Text Book on Sale of Goods and Hire Purchase, New Delhi: Universal law Publishing Co, 2010 .
  30. The Law Reform Commission of British Columbia was established by the Law Reform Commission Act in 1969 and began functioning in 1970, Report on the Buyers Lien: A New Consumer Remedy; available at: <http: //www. bcli. org/sites/default/files/LRC93-Buyers_Lien. pdf>
  31. Treitel, G. H; The Law of Contract, 7th ed, London: Stevens & Sons ,
  32. Upex, R., Bennet. G; Davis on Contract, 9th ed, London: Sweet & Maxwell ,