حقوق اسلامی

حقوق اسلامی

ارزیابی نحوه‌ی تعیین مجازات تعدد مادی جرم در قانون کاهش مجازات حبس تعزیری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
عضو هیات علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز
چکیده
ضوابط حاکم بر تعدد جرم به‌عنوان یکی از موجبات فردی کردن کیفر، از آغاز نهضت قانون‌گذاری ایران تا به امروز، همواره دست‌خوش تحولاتی در گستره‌ی مصداق‌ها و نحوه‌ی تعیین و اجرای مجازات شده است. آخرین دگرگونی صورت گرفته در این زمینه‌، به قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 23/2/1399 برمی‌گردد که کوشش نموده در پرتو پاره‌ای از نوآوری‌ها و نیز بازگشت به برخی از معیارهای مندرج در مقرره‌های پیشین ازجمله قانون مجازات عمومی مصوب 1352، نارسایی‌های مرتبط با جرم‌های تعزیری را فرونهد. حسب یافته‌های تحقیق که روش آن توصیفی-تحلیلی و ابزار گردآوری اطلاعات‌اَش کتاب‌خانه‌ای است، سویه‌ی اتخاذشده، از بُعدهایی نظیر وانهادن سیاست سخت‌گیرانه‌ی تجمیع مجازات جرم‌های درجه هفت و هشت، اجراشده تلقی کردنِ مجازات اشدِ مندرج در دادنامه در صورت برخورداری از تعلیق، آزادی مشروط و عفو موجه و از دیگر بُعدها مانند عدم نسخ مصداق‌های خاص قانونی که بدون داشتن حکمتی ویژه، طریق دیگری غیر از مقررات عام را برای تعیین مجازات جرم‌های متعدد برگزیده‌اند و سکوت درباره‌ی چگونگی تعیین مجازات به هنگام وقوع توأمان تعدد و تکرار جرم، ناموجه می‌نماید
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  1. احمدزاده، رسول و مجتبی تام؛ ملاحظاتی درباره قانون کاهش حبس تعزیری؛ چ1، تهران: انتشارات قوه قضائیه، 1399.
  2. اردبیلی، محمدعلی؛ حقوق جزای عمومی؛ ج1، چ63، تهران: نشر میزان، 1400.
  3. اردبیلی، محمدعلی؛ حقوق جزای عمومی؛ ج3، چ22، تهران: نشر میزان، 1399.
  4. الهام، غلام‌حسین؛ مبانی فقهی و حقوقی تعدد جرم؛ چ1، تهران: نشر بشری، 1372.
  5. باهری، محمد و میرزاعلی‌اکبرخان داور؛ نگرشی بر حقوق جزای عمومی؛ چ4، تهران: مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1380.
  6. بسامی، مسعود و اکبر وروایی؛ «تعدد نتایج مجرمانه در فقه و حقوق کیفری»، فصلنامه مطالعات فقه و حقوق اسلامی؛ ش5، پاییز و زمستان 1394، ص175ـ196.
  7. پوربافرانی، حسن؛ «تعدد و تکرار جرم در حقوق کیفری ایران»، فصلنامه مدرس علوم انسانی (ویژه‌نامه حقوق)؛ ش41، بهار 1384، ص25ـ45.
  8. توجهی، عبد‌العلی؛ آسیب‌شناسی قانون مجازات اسلامی مصوب 1392؛ چ4، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضائیه، 1396.
  9. جعفری، مجتبی؛ «تعدد جرم و آثار آن در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392»، پژوهش‌های حقوق کیفری؛ ش5، زمستان 1392، ص175ـ196.
  10. خالقی، علی؛ نکته‌ها در قانون آیین دادرسی کیفری؛ چ16، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش، 1399.
  11. دلیر، حمید و مریم کهزادی؛ تخفیف و تشدید مجازات؛ چ1، تهران: نشر میزان، 1397.
  12. زکریا، علی؛ شرح قانون کاهش حبس تعزیری، چ1، تهران: انتشارات کتاب آوا، 1399.
  13. ساداتی، سیدمحمدمهدی، محمدهادی صادقی و فضل‌الله فروغی؛ «جرم‌انگاری و کیفرگذاری تعدد حدود در فقه امامیه و قانون مجازات اسلامی 1392»، فصلنامه فقه و حقوق اسلامی؛ ش4، بهار و تابستان 1396، ص61ـ86.
  14. شامبیاتی، هوشنگ؛ حقوق جزای عمومی؛ ج3، چ4، تهران: انتشارات مجد، 1393.
  15. شمس ‌ناتری، محمدابراهیم؛ قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی؛ چ5، تهران: نشر میزان، 1398.
  16. عابد، رسول؛ «ضابطه‌ای برای اختلاف جرایم در اِعمال قاعده تعدد مادی جرم»، پیام آموزش قوه قضائیه؛ ش55، بهمن 1391، ص25ـ48.
  17. عرفانی، محمود؛ حقوق تجارت؛ ج3، چ4، تهران: نشر جهاد دانشگاهی، 1392.
  18. فروغی، فضل‌الله و بهزاد جودکی؛ «تعدد نتیجه در جرایم تعزیری بر اساس قانون مجازات اسلامی 1392»، فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی؛ ش70، تابستان 1394، ص103ـ126.
  19. فرهمند، مجتبی و حسین گرامی؛ شرح مادّه به مادّه قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 23/2/1399؛ چ1، تهران: انتشارات گنج دانش، 1399.
  20. محبی، جلیل و زینب ریاضت؛ شرح قانون مجازات اسلامی 1392؛ چ1، تهران: نشر میزان، 1397.
  21. محمد‌زاده وادقانی، محمدرضا و محمدمعین امیرمجاهدی؛ «تأملی بر بزه ورشکستگی به تقصیر»، مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی؛ ش2، پاییز و زمستان 1396، ص203ـ225.
  22. مصدق، محمد؛ شرح قانون مجازات اسلامی؛ ج2، چ1، تهران: نشر جنگل، 1395.
  23. منصورآبادی، عباس؛ حقوق جزای عمومی3؛ چ1، تهران: نشر میزان، 1399.
  24. میرمحمدصادقی، حسین؛ جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی؛ چ40، تهران: نشر میزان، 1399.
  25. میرمحمدصادقی، حسین؛ جرایم علیه شخصیت معنوی اشخاص؛ چ1، تهران: نشر میزان، 1399.
  26. طهماسبی، جواد، مجید عطایی جنتی و پیمان مرادی؛ تحلیل کاربردی قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399؛ چ2، تهران: نشر حقوق پویا، 1400.