حقوق اسلامی

حقوق اسلامی

پیشینه شناسی حقوق مالکیت فکری ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
رحیم پیلوار
استادیار پردیس فارابی دانشگاه تهران
چکیده
ضرورت کسب علوم نوین، تاسیس و بنای اقتصاد ملی مبتنی بر دانش و فن آوری های نوین و بالاخره لزوم حمایت از صاحبان فکر و اندیشه، نزد مشروطه خواهان از ارج و قرب بالایی برخوردار بودند. آنها با درکی عمیق از علل عقب ماندگی ایران، از جمله اقدامات ضروری برای پیشرفت کشور را حمایت از آن چیزی می دانستند که ما امروزه اقتصاد دانش بنیان و حقوق مالکیت فکری می نامیم. این مقاله با مطالعه تاریخ حقوق ایران و تحلیل نخستین مقررات مصوب حکومتی به دنبال تبیین و تحلیل مبانی فکری امر نزد روشنفکران و علمای مشروطه خواه و شناسایی و تحلیل مختصر نخستین مقررات ایران در مورد حمایت از مالکیت فکری است. بر همین اساس هم، با مطالعه رسائل و مقررات دوران مشروطه خواهی، جوانه های حقوق مالکیت فکری در ایران را ملاحظه می کنیم و مشاهده می گردد مقررات حمایتی ازمصادیق حقوق مالکیت فکری بالاخص مالکیت صنعتی خیلی زود شکل گرفتند که از نظر تاریخی به علت فضل تقدم افتخاری برای ایران و اندیشمندان آن نسبت به دیگر کشورهای مشابه محسوب می گردد.
کلیدواژه‌ها
مالکیت فکری
مشروطه
اقتصاد دانش بنیان
اختراعات
حق انحصاری

موضوعات

  1. آبراهامیان، یرواند؛ تاریخ ایران مدرن؛ ترجمه محمدابراهیم فتاحی؛ تهران: نشر نی، 1396.
  2. آذرنگ، عبدالحسین؛ تاریخ ترجمه در ایران؛ تهران: ققنوس، 1394.
  3. استادی، کاظم؛ تاریخچه مالکیت ایده در ایران؛ قم: تولید و پخش کتاب ارزشمند، 1399.
  4. استادی، کاظم؛ مالکیت فکری و ایده‌برداری؛ قم: تولید و پخش کتاب ارزشمند، 1398.
  5. آل‌داود، سیدعلی؛ نخستین کوشش‌های قانونگذاری در ایران؛ تهران: انتشارات سخن، 1397.
  6. امین، حسن؛ تاریخ حقوق ایران؛ تهران: انتشارات دایرة‌المعارف ایران، 1382.
  7. ایمانی، عباس؛ اندیشه قانون در ادبیات دوره مشروطه؛ چ2، تهران: نامه هستی، 1396.
  8. باینم، ویلیام؛ تاریخ مختصر علم؛ ترجمه ماندانا فرهادیان؛ چ2، تهران: نشر نی، 1398.
  9. پیلوار، رحیم؛ «مفهوم اموال فکری در حقوق اموال و جایگاه آن»، مطالعات فقه و حقوق اسلامی؛ ش12، بهار و تابستان 1394، ص7ـ40.
  10. تفضلی، فریدون؛ تاریخ عقاید اقتصادی (از افلاطون تا دوره معاصر)؛ چ7، تهران: نشر نی، 1386.
  11. جعفری لنگرودی، محمدجعفر؛ حقوق اموال؛ چ5، تهران: کتابخانه گنج دانش، 1380.
  12. جعفری لنگرودی، محمدجعفر؛ صد مقاله در روش تحقیق علم حقوق؛ تهران: کتابخانه گنج دانش، 1382.
  13. حکمت‌نیا، محمود؛ آزاداندیشی و آزادی بیان؛ چ1، تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1399.
  14. خراسانی، ملامحمدکاظم؛ سیاست‌نامه خراسانی؛ به‌کوشش محسن کدیور؛ چ2، تهران: انتشارات کویر، 1387.
  15. شبیری زنجانی، سیدحسن؛ «حق اختراع و مبانی آن در آیینه تاریخ»، مجله دین و قانون؛ ش۷، بهار ۱۳۹۴، ص۱۱۵ـ۱۵۳.
  16. صفایی، سیدحسین؛ مقالاتی درباره حقوق مدنی و تطبیقی؛ تهران: نشر میزان، 1375.
  17. طباطبایی، جواد؛ تأملی درباره ایران؛ ج2، تهران: مینوی خرد، 1392.
  18. عدل، مصطفی؛ حقوق اساسی یا اصول مشروطیت؛ به‌اهتمام علی‌اصغر حقدار؛ تهران: نشر چشمه، 1389.
  19. عمید زنجانی، عباسعلی؛ کلیات حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران؛ تهران: مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1387.
  20. غنی‌نژاد، موسی؛ تجددطلبی و توسعه در ایران معاصر؛ تهران: نشر مرکز، 1377.
  21. کاتوزیان، ناصر؛ اموال و مالکیت؛ چ52، تهران: نشر میزان، 1398.
  22. کلمبه، کلود؛ اصول بنیادین حقوق مؤلف؛ ترجمه و توضیح علیرضا محمدزاده وادقانی؛ چ2، تهران: میزان، 1390.
  23. کلی، جان؛ تاریخ مختصر تئوری حقوقی در غرب؛ ترجمه محمد راسخ؛ تهران: طرح نو، 1382.
  24. مراغه‌ای، زین‌العابدین؛ سیاحت‌نامه ابراهیم‌بیک؛ قاهره: چاپ سنگی، [بی‌تا].
  25. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی؛ مشروح مذاکرات قانون مدنی؛ گردآوری و تحقیق احمدرضا نائینی؛ تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، 1386.
  26. مستشارالدوله، میرزا یوسف‌خان؛ یک کلمه؛ ویراست امیر حکیمی؛ [بی‌جا]: (نشر دیجیتال)، 1393.
  27. میرحسینی، سیدحسن؛ مقدمه‌ای بر حقوق مالکیت معنوی؛ چ5، تهران: میزان، 1394.
  28. همایون کاتوزیان، محمدعلی؛ اقتصاد سیاسی ایران؛ چ22، تهران: نشر مرکز، 1396.
  29. A et H Capitant؛ Cours élémentaire de droit civil français؛ Avec le concour de M. Julliot de la morandière؛ T. 1؛ 8 ͤédition ؛Dalloz؛ 1934.
  30. Planiol, Marcel et George Ripert؛ Traité pratique de droit civil Français, Les biens؛ T 3؛ 2̊ Editio ؛ Par Picard؛ G. D. J؛ 1952.
  31. Reboul ـ Maupin, Nadège؛ Droit des biens؛ Dalloz؛ 2006.
  32. Ripert, George؛ Les forces créatrice du droit؛ G. D. J؛ 1955.
  33. Terré, François et Philippe Simler؛ Droit civil, Les biens, 7 ͤ édition ؛ Dalloz؛ 2018.