آسیب‌شناسی تقنینی ملّی نسبت به حوزه عملکرد قاضی اجرای احکام کیفری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی دانشگاه آزاد قشم

2 استادیار گروه حقوق دانشگاه علم و فرهنگ تهران

3 استاد بازنشسته دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

4 استادیار دانشگاه جامع امام حسین (ع)

چکیده

مرحله اجرای احکام که برآمد فرآیند جزایی به شمار می‌رود به جهت انعکاس تمامی زحمات کنشگران دستگاه عدالت کیفری و همچنین عملیاتی‌نمودن اهداف مجازات‌ها، از جایگاه ممتازی در دکترین بازدارندگی مجازات برخوردار است. اهتمام به این موضوع موجب شده است تا تخصّصی‌نمودن این مرحله از رهگذر گزینش و به‌کارگیری اشخاص مختلف ازجمله قاضی اجرای احکام، کارشناسان دانش جرم‌شناسی و متخصّصان علوم اجتماعی مطمح‌نظر سیاستگذاران و مسئولان تقنینی دنیا قرار گیرد. در این مسیر، قانونگذار ایران هرچند در مقررات کیفری مصوب 1392 نسبت به شناسایی و احصاء نظام تکالیف و اختیارات قاضی مجری حکم کوشیده است لیکن به لحاظ نارسایی‌های برجسته‌ای که عمدتاً ناشی از عدم تفویض استقلال لازم در حوزه عملکرد آن مقام قضایی است، نتوانسته به طرز مناسبی از مدیریت مرحله موصوف درآید و برای رسیدن به این هدف ، قاضی باید علاوه بر استقلال مادی، دارای خودباوری، استقلال فکری و آزاداندیشی باشد و لازم است که از وابستگی به گروههای سیاسی و جناح های درگیر در حاکمیت پرهیز کند. به این مناسبت و در این تحقیق، قصد بر آن است تا به موازات انجام آسیب‌شناسی تقنینی مربوط به اختیارات قاضی مجری حکم به ترسیم پیشنهاد‌هایی برای ترمیم وضعیت موجود نیز پرداخته شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  1. احمدی موحد، اصغر؛ اجرای احکام کیفری، چاپ نخست، تهران، نشر میزان؛ 1383.
  2. بولک، برنار؛ کیفرشناسی، مترجم: علی‌حسین نجفی ابرندآبادی؛ تهران، انتشارات مجد؛ 1386.
  3. بهرامی، بهرام؛ آیین دادرسی مدنی؛ چاپ ششم، تهران، انتشارات نگاه بینه، 1382.
  4. جان ام. اسچب و جان ام. اسچب دوم؛ حقوق جزای آمریکا، مترجم: امیر سماواتی‌پیروز؛ تهران، مؤسسه فرهنگی انتشاراتی نگاه بیّنه؛ 1383.
  5. جوانمرد، بهروز؛ فرآیند دادرسی در حقوق کیفری ایران؛ چاپ نخست، تهران، انتشارات بهنامی؛ 1383.
  6. حیدری ثانی، بهرام؛ مقالات: مشکلات اجرای احکام کیفری و راه های برون رفت از این مشکلات، نشریه قضاوت، شماره 58، 1388.
  7. رحمدل، منصور؛ آیین دادرسی کیفری، جلد سوم، چاپ دوم، تهران، انتشارات دادگستر، 1394.
  8. رفیعی، محمّدتقی، فرهنگ حقوقی مجد، چاپ دوازدهم، تهران، انتشارات مجد؛ 1391.
  9. صانعی، پرویز ؛ حقوق جزای عمومی؛ جلد دوم، چاپ پنجم، تهران، انتشارات گنج دانش، 1372.
  10. محمّدنژاد، پرویز؛ نقدی بر پیشنهاد تاسیس سازمان اجرای احکام کیفری، نشریه اصلاح و تربیت، شماره 40، 1386.
  11. مدنی کرمانی، عارفه؛ اجرای احکام مدنی؛ چاپ نخست، تهران، انتشارات مجد، 1385.
  12. مصدق، محمّد؛ آیین دادرسی کیفری (ویرایش جدید)، چاپ پنجم، تهران، انتشارات جنگل، جاودانه؛ 1394.
  13. مدنی کرمانی، عارفه؛ اجرای احکام مدنی، تهران، انتشارات مجد، چاپ اول،  1385،
  14. مواجیان، حسین؛ اجرای احکام به مثابه مصب رودخانه نزد دریاست؛ نشریه قضاوت؛ شماره 13، 1382