امکان‌سنجی قابلیت انتساب جرایم حدی به اشخاص حقوقی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق کیفری و جرم شناسی پردیس فارابی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی پردیس فارابی دانشگاه تهران

چکیده

قانون مجازات اسلامی در ماده 143، جرایم ارتکابی نمایندگان شخص حقوقی را در صورتی که به نام یا در راستای منافع این اشخاص باشند، به آن‌ها منتسب دانسته و برای آن‌ها مسئولیت کیفری قائل شده است. تبصره ماده 14 همین قانون محکومیت شخص حقوقی به پرداخت دیه و خسارت را در صورت وجود رابطه علیت بین رفتار آن‌ها و خسارت وارد آمده، پذیرفته است. پرسش این است که آیا جرایم حدی ارتکابی توسط نمایندگان شخص حقوقی را می‎توان به شخص حقوقی منتسب دانست. اطلاق ماده 143 از یک‌سو و ماهیت و ویژگی‌های خاص جرایم حدی از سوی دیگر باعث ایجاد اختلاف میان حقوقدانان شده است. برخی انتساب جرایم حدی به اشخاص حقوقی را مطلقاً غیرقابل قبول دانسته‌اند و برخی دیگر با عنایت به اطلاق ماده مذکور، انتساب این جرایم به اشخاص حقوقی را پذیرفته‌اند. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد باید جرایم حدی را به دو دسته جرایم حدی قائم به شخص و جرایم حدی که قائم به شخص نیستند، تقسیم کرد. جرایم دسته اول قابل انتساب به شخص حقوقی نیستند؛ ولی امکان انتساب جرایم دسته دوم به شخص حقوقی وجود دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات